کتاب  /  تاریخ اسلام  /  درسهایی از تاریخ تحلیلی اسلام (2)  /  فصل دهم; نخستین کسی که اسلام آورد

نخستین فردی که به رسول خدا (ص) ایمان آوردو مسلمان شد

تعداد بازدید : 196     تاریخ درج : 1388/12/08    

نخستین فردی که به رسول خدا (ص) ایمان آوردو مسلمان شد

از نظر روایات و تواریخ مسلم است که نخستین فردی که ازجنس زنان به رسول خدا (ص) ایمان آورده و مسلمان شد، همسرمکرمه اش خدیجه سلام الله علیها بود و بلکه بر طبق ادعای بسیاری از سیره نویسان و مورخان: نخستین انسانی که به آنحضرت ایمان آورده و مسلمان شد خدیجه بود. و این عبارت ازابن اثیر جزری است که در کتاب خود «اسد الغابة» گوید:

«خدیجه بنت خویلد بن اسد بن عبد العزی بن قصی القرشیة الاسدیة ام المؤمنین زوج النبی (ص) اول امراة تزوجها و اول خلق الله اسلم باجماع المسلمین، لم یتقدمها رجل و لا امراة...» (1).

-یعنی خدیجه دختر خویلد... همسر رسول خدا (ص) نخستین زنی بود که

[256]

رسول خدا با او ازدواج کرد و نخستین خلق خدا بود-به اجماع مسلمانان-که اسلام را اختیار کرد و هیچ مرد و زنی از او پیشی نگرفت.

و این هم عبارت یکی از قدیمی ترین سیره ها یعنی سیره ابن اسحاق است که می گوید:

«و کان اول من اتبع رسول الله (ص) خدیجه بنت خویلد زوجته...» (2)

-و نخستین کسی که از رسول خدا (ص) پیروی کرد خدیجه دختر خویلدهمسر آنحضرت بود. و نظیر این دو عبارت از کتابهای دیگر نقل شده. و ازدانشمندان شیعه نیز مرحوم علی بن عیسی اربلی همین عقیده را دارد، پس ازروایتی که از ابن عباس نقل کرده که گفته است:

«... ان اول من صلی مع رسول الله (ص) بعد خدیجه، علی علیه السلام» .

چنین گوید:

«و قد تقدم ذکر اسلامها رضی الله عنها، و انها سبقت الناس کافة...» (3)

و از آنچه ذکر شد چنین استفاده می شود که خدیجه علیها السلام نخستین انسانی بوده که به رسول خدا (ص) ایمان آورده است، چه از جنس زنان و چه از جنس مردان. ولی درتاریخ یعقوبی آمده است که گوید:

«... و کان اول من اسلم خدیجة بنت خویلد من النساء، و علی بن

[257]

ابیطالب من الرجال ثم زید بن حارثه، ثم ابوذر...» (4)

-خدیجه نخستین کسی بود از جنس زنان که مسلمان شد و علی بن ابیطالب نیز نخستین کسی بود از جنس مردان که اسلام اختیار کرد و سپس زید بن حارثه و پس از او ابوذر...

در این نقل از آن جهت که مورد بحث ما است سخنی به میان نیامده و ساکت است. و در نقل علی بن ابراهیم-از محدثین شیعه-آمده است که در تفسیر آیه مبارکه:

/فاصدع بما تؤمر و اعرض عن المشرکین/(5)

چنین گوید:

«انها نزلت بمکة بعد ان نبی رسول الله (ص) بثلاث سنین، و ذلک ان النبوة نزلت علی رسول الله (ص) یوم الاثنین، و اسلم علی علیه السلام یوم الثلثاء، ثم اسلمت خدیجة بنت خویلد زوجة النبی (ص) ...» (6)

-این آیه در مکه نازل شد پس از گذشت سه سال از نبوت رسول خدا (ص)

و ماجرا از این قرار بود که مقام نبوت روز دوشنبه بر رسول خدا (ص) نازل شد وعلی علیه السلام روز سه شنبه مسلمان شد و پس از او خدیجه دختر خویلد همسررسول خدا (ص) مسلمان شد...

و در نقل کتاب «طرف» سید بن طاووس که از کتاب وصیة عیسی بن مستفاد از حضرت موسی بن جعفر از پدرش امام صادق

[258]

علیهما السلام روایت کرده اینگونه است که رسول خدا (ص) آن دو را با یکدیگر به اسلام دعوت فرمود و آن دو با همدیگر یکباره ایمان آورده اسلام را پذیرفتند... (7)

و اقوال و روایات دیگری هم در این باره در کتابهای شیعه و اهل سنت آمده که در آنها درباره علی علیه السلام تعبیراتی امثال اینکه آنحضرت «اول الناس اسلاما» یا «اول الامة اسلاما» و یا «اول من آمن» بوده ذکر شده که از آنها استفاده می شود علی علیه السلام نخستین مسلمان بوده. (8)و ما فعلا در این باره بحث زیادی نداریم و به همین مقدار دراینمورد اکتفا می کنیم.

البته تذکر این مطلب هم لازم است که خدیجه همانگونه که در بحث ازدواج رسول خدا (ص) گفته شد: کمال ایثار و مهربانی را نسبت به همسر بزرگوار خود حضرت محمد (ص) داشت ورسول خدا (ص) نیز تا پایان عمر پیوسته از مهر و محبت و ایثارخدیجه یاد می کرد، و خود همین سبقت ایمان او به رسول خدا (ص) دلیل دیگری بر اعتقاد و ایمان قلبی او به صداقت و

[259]

عظمت همسر گرامی خود، و در نتیجه دلیلی بر ایثار و عشق او درراه وصول به اهداف عالیه آنحضرت است. و در روایات هم آمده است که ایمان خدیجه برای رسول خدا (ص) موجب تقویت قلب و رفع غم و اندوه آنحضرت بود، که هرگاه از تکذیب مشرکان وتمسخر و استهزاء دشمنان دلگیر و افسرده خاطر گشته و بخانه می آمد، خدیجه سلام الله علیها با سخنان دل نشین و دلداری دادن به آنحضرت موجبات رفع افسردگی و دلگرمی آن بزرگوار رافراهم می نمود و عبارت ذیل متن حدیث ابن اسحاق است که درسیره خود روایت کرده است:

«کانت خدیجه اول من آمن بالله و رسوله و صدق بما جاء به، فخفف الله بذلک عن رسول الله (ص) لا یسمع شیئا یکرهه من رد علیه و تکذیب له فیحزنه ذلک الا فرج الله عنه بها اذا رجع الیها، تثبته و تخفف عنه و تصدقه و تهون علیه امر الناس» (9).

1- اسد الغابة-ج 5-ص 434.2- سیره ابن اسحاق-ط ترکیه-ص 1203- بحار الانوار-ج 16-ص 7 به نقل از. کشف الغمه علی بن عیسی اربلی.4- تاریخ یعقوبی-ج 2-ص 14.5- سوره حجر-آیه-94.6- تفسیر القمی-ص 354.7- بحار الانوار-ج 18-ص 232.8- برای اطلاع بیشتر می توانید به کتابهای سیره نبویه قاضی دحلان ج 1 ص 91 و سیره حلبیه ج 1 ص 268 و مناقب خوارزمی ص 18-20 و الغدیر ج 3 ص 220-236 مراجعه نمائید.9- سیره ابن اسحاق ص 112.
×
لینک کوتاه :