کتاب  /  سیره اهل بیت  /  مجموعه آثار شهید مطهری جلد 17  /  بخش دوم; یادداشتها  /  فصل هشتم; یادداشتهای متفرق

کلمات حسین بن علی علیه السلام یا شعارهای زندگی امام

تعداد بازدید : 504     تاریخ درج : 1389/02/23    

کلمات حسین بن علی علیه السلام یا شعارهای زندگی امام

1. تاریخ یعقوبی نقل می کند که از حسین بن علی علیهما السلام سؤال کردند که کلمه ای که خودش از رسول اکرم صلی الله علیه و آله شنیده نقل کند. فرمود: از رسول خدا شنیدم: ان الله یحب معالی الامور و یبغض سفسافها. (هر چند این کلمه از رسول اکرم است اما چون از غیر حسین بن علی علیه السلام تاکنون نقل نشده، به نام آن حضرت نقل کردیم. ) این جمله را سفینة البحار نیز از رسول خدا نقل می کند.

در المنجد می گوید: «السفساف: الردی من کل شی ء، یقال: فلان سفساف الکلام ای لیس لکلامه معنی. الامر الحقیر» (13).

2. ایضا امام فرمود: «الناس عبید الدنیا و الدین لعق علی السنتهم فاذا محصوا بالبلاء قل الدیانون» (14).

المنجد: «اللعقة: ما تاخذه فی الملعقة او باصبعک. القلیل مما یلعق» (15).

این جمله امام، مخصوصا کلمه «عبید» می رساند عزت نفس امام و تحقیر بندگی و بندگان دنیا را.

[663]

3. نظیر این جمله است جمله معروف و منقول در الانوار البهیة صفحه 45: و فی وصیة موسی بن جعفر علیهما السلام لهشام قال: و قال الحسین بن علی علیهما السلام: ان جمیع ما طلعت علیه الشمس فی مشارق الارض و مغاربها، بحرها و برها، و سهلها و جبلها عند ولی من اولیاء الله و اهل المعرفة بحق الله کفی ء الظلال. ثم قال: الا حر یدع هذه اللماظة(16)لاهلها (یعنی الدنیا) لیس لانفسکم ثمن الا الجنة فلا تبیعوها بغیرها. فانه من رضی من الله بالدنیا فقد رضی بالخسیس.

از این سه جمله که نقل شد فهمیده می شود که اولا روح حسین روح خاصی است که به دنی و پست تن نمی دهد، طالب معالی الامور است (جمله اول) . و معلوم می شود هر هدف مادی و دنیایی را که در نهایت امر منتهی به رضای خدا یعنی هدف کل آفرینش نباشد و بخواهد از هدف کل آفرینش جدا کند، آن را پست و حقیر می داند، نه اینکه مثل ناپلئون بگوید: فرانسه برای من کوچک است، روسیه را هم می خواهم ضمیمه کنم، یا مثل اسکندر بگوید: یونان برایم کوچک است، ایران را هم می خواهم ضمیمه کنم (جمله سوم) . و معلوم می شود تمام مردمی که خود را بسته اند به مقامات دنیوی، به ثروت دنیوی، و به خاطر این مقامات و ثروتها خود را پست می کنند، در نظر حسین علیه السلام بسیار حقیر و پست می باشند (جمله دوم) .

از اینجا مفتاح شخصیت حسینی، حماسه حسینی (که در ورقه ها و یادداشتهای «حماسه حسینی» اشاره شده است) معلوم می شود.

4. بلاغة الحسین:

دراسة العلم لقاح المعرفة، و طول التجارب زیادة فی العقل(17).

لو ترکوا الجهاد لاتاهم العذاب(18).

لا یامن الا من خاف الله(19).

القدرة تذهب الحفیظة(20).

من البلاء علی هذه الامة انا اذا دعوناهم لم یجیبونا، و اذا ترکناهم لم یهتدوا

[664]

بغیرنا(21).

12 - نهج البلاغه، خطبه 51[زندگی در مرگ پیروزمندانه است، و مرگ در زندگی توام با شکست. ]13. [سفساف به هر چیز پست یا قسمت پست هر چیز گویند. گویند: فلانی سفساف الکلام است یعنی سخنش بی معنی است. و نیز به کار کوچک گفته می شود. ]14. تحف العقول، ص 245. [مردم بنده دنیایند و دین لقمه کوچکی است سر زبانشان، و چون به بلا آزمایش شوند دینداران اندکند. ]15. [لعقه مقدار خوراکی است که با قاشق یا انگشت بر می گیری. لقمه اندک. ]16 - اللماظة کنمامة، آنچه بماند از طعام در گوشه های دهان. (الانوار البهیة)17. [مذاکره علمی موجب رشد معرفت است، و تجربه های زیاد موجب افزونی خرد است. ]18. [اگر جهاد را ترک کنند عذاب به سراغشان آید. ]19. [ایمن نیست مگر آن کس که از خدا بترسد. ]21 - [از بلاهای این امت آن است که وقتی آنان را بخوانیم اجابت نکنند، و چون رهایشان سازیم به دست غیر ما هدایت نیابند. ]
×
لینک کوتاه :