معرفی کتاب

در انتظار ققنوس: کاوشی در قلمرو موعود شناسی و مهدی باوری


نویسنده : مجاهدی، محمد علی مترجم : علیزاده، مهدی ناشر : موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) مکان انتشار : تهران تعداد بازدید : 426     تاریخ درج : 1397/02/16    

معرفی اجمالی

در انتظار ققنوس، کاوشی در قلمرو موعودشناسی و مهدی باوری ترجمه «المهدی المنتظر فی الفکر الاسلامی» اثر سید ثامر هاشم حبیب العمیدی است که توسط مهدی علی زاده، در سال 1379ش به فارسی ترجمه شده و ضمن افزودن اضافاتی بدان، در قالبی متفاوت، ارائه گردیده است.

ساختار

کتاب با دو مقدمه از مترجم و مؤلف آغاز شده و مطالب در قالب دو بخش و هر بخش درچندین فصل، به ترتیب ذیل تنظیم شده است:

 موعودشناسی.

 مهدی باوری.

مقدمه و چهار فصل اول، تألیف استاد العمیدی است. تعلیقات بخش اول و مطالب بخش دوم، افزوده های مترجم را تشکیل می دهد که تعلیقات وی، با اعداد داخل کروشه[ ] مشخص شده است.

سر این که مباحث در قالب این دو بخش سازماندهی شده، این است که به عقیده مترجم، مهدویت به مثابه یک عقیده، شامل دو بعدِ قابل بررسی است:

 عنصر ایمان.

 موضوع ایمان.

در واژه مرکب «مهدی باوری»، جزء اول بیانگر «موضوع ایمان» و جزء دوم بیانگر خود «عنصر باورمندی» است.

مقصود مترجم از «موضوع ایمان» چیزی است که ایمان بدان تعلق می گیرد(که در مهدی باوری موضوع، شخص امام مهدی(عج) می باشد) و مراد وی از «عنصرباورمندی»، خود اعتقادی است که پس از شناخت امام(ع)، در شرایط خاصی، برای انسان حاصل می شود.

مطالبی که استاد عمیدی در کتاب خود آورده، با کمی تسامح، همگی به بخش اول مربوط می شود، زیرا محورهای کتاب ایشان، در واقع پاسخی است به ابهام آفرینی «احمد الکاتب» درباره مهدویت و چون این بخش، در خود کتاب «المهدی المنتظر...» کتاب شناسی شده است، فقط گزارش محتوای بخش دوم ارائه می گردد.

در واقع مباحث بخش اول، بیشتر صبغه کلامی- تاریخی دارد؛ در حالی که محورهای بخش دوم، به حوزه روان شناسی دین، پاره ای به عرصه فلسفه کلام، بعضی به فضای جامعه شناسی معرفت و دسته ای به حوزه الهیات تعلق دارد.

کتاب از احادیث و عبارات تقطیع شده معصومین(ع)و مؤلفان سده های پیشین آکنده است.

گزاش محتوا

مقدمه مترجم، ضمن تشریح و تبیین حقوق امام(ع) بر موالیان و وظیفه ویژه کارشناسان دینی در معرفی امام زمان(عج)، به تقسیم بندی آثاری که پیرامون امام زمان(عج) نگاشته شده پرداخته و بعد از بیان دانستنی های سودمندی درباره اصل عربی کتاب، نکاتی پیرامون ترجمه ارائه کرده است.

بخش دوم، در خلال چهار فصل، به بررسی ایده مهدی باوری پرداخته است:

اول، بعد از بیان ضرورت ایمان به مهدویت، مقومات و پیش نیازهای این ایمان را جستجو کرده است.

نویسنده به دنبال یافتن آن است که چه کسی را می توان «مهدی باور» دانست. پرسش اساسی وی این است که آیا شناخت نام و نسب، جایگاه، سیره، رسالت و سایر شناخت های پیرامونی مربوط به قیام ایشان، برای وارد شدن در جرگه مؤمنان به مهدی(عج) کافی است؟ و آیا کسی که صرفاً در راه به دست آوردن این شناخت ها، تلاش مقرون به توفیقی را مبذول دارد، مهدی باور است؟

وی برای پاسخ به این سؤال، معتقد است که باید ماهیت ایمان و مؤلفه های تشکیل دهنده آن را بررسی کرد؛ زیرا مهدی باوری هم یکی از مصادیق و صغریات پدیده کلی باورمندی بوده و لذا به بیان فشرده ای در این مورد پرداخته است.

دوم، به دنبال تعریف و ریشه یابی واژه انتظار، تأثیر مهدی باوری بر فرهنگ شیعی را از نگاه اسلام پژوهان غربی؛ از جمله ماریین آلمانی و هانری کربن فرانسوی بررسی کرده است.

سوم، بعد از بیان فلسفه بعثت انبیاء و ارتباط آن با انقلاب حضرت مهدی(عج)، به دنبال برملا کردن توطئه های استکبار جهانی برای استمرار بخشیدن به نفوذ و حفظ منافع نامشروع خود، از طریق مبارزه با مهدی باوری است که این امر را در مؤلفه های ذیل بررسی کرده است:

 دخالت مستقیم و حمایت از پروسه شخصی تپردازی و مهدی تراشی

 تخریب پایه های فکری مهدی باوری از طریق ژست های علمی و به ظاهر شرق شناسی

 حمایت از خودباختگان سرسپرده داخلی

 انتشار تبلیغات مسموم رسانه ای

 تحریف اندیشه ناب مهدویت از طریق ارئه مقالات به ظاهر تحقیقی

نویسنده معتقد است، در پهنه انتظار، شعر از جایگاه ممتازی برخوردار بوده و افزون بر آن که روایاتی به شکل عام در جهت تشویق به سرودن شعر در منقبت معصومین(ع)وارد شده، احادیثی نیز به شکل خاص وجود دارد که سرودن شعر در مدح ولی عصر(عج) و تشکیل مجالس و مدیحه سرایی برای ایشان را از وظایف منتظران دانسته است و لذا آخرین فصل، به اشعار و متون ادبی که توسط شعرایی همچون فیض کاشانی، ملاهادی سبزواری، محمدحسین اصفهانی و... در وصف آن حضرت سروده شده، اختصاص دارد.

نگاهی به ترجمه

از آن جا که در بحث علمی مبتنی بر روش نقلی، امانت داری در انتقال اسناد و بازنمایی دقیق مفاد آن ها از اهمیت فوق العاده ای برای مترجم برخوردار است، دل مشغولی اصلی وی، اتقان و دقت ترجمه بوده است.

بر این اساس، ضمن ارائه ترجمه ای آزاد، روان و به کارگیری ادبیات روز، خود نیز اعتراف دارد که ممکن است برخی از واژگان یا پاره ای از عبارات، به لحاظ زیبانویسی و انتخاب و چینش، دارای کاستی هایی باشد که خصوصیت مورد اشاره، در آن ها بی تأثیر نبوده است.

 

کلمات کلیدی
امام مهدی(ع)  | 
لینک کوتاه :