معرفی کتاب

زندگانی و مبارزات آیت الله قاضی طباطبایی

کتاب حاضر در پی شناخت همه جانبه زندگی، مبارزات، افکار و اندیشه های شهید آیة اللّه قاضی طباطبایی، از یاران راستین امام خمینی و سربازان واقعی انقلاب اسلامی در خطّه آذربایجان است. فصل دهم: آیة اللّه قاضی و دوران انقلاب، نشر تلگراف و نامه های جعلی علیه آیة الله قاضی، ورود آیة اللّه مدنی، به تبریز، سازماندهی مبارزات مردمی، تظاهرات نهم دی 57 و اقدام رژیم برای انحراف نهضت در تبریز و.... فصل یازدهم: پیروزی انقلاب، تظاهرات پنجم بهمن به طرفداری از قانون اساسی، ورود امام خمینی به ایران، پیروزی انقلاب اسلامی، تشکیل کمیته ها در تبریز، تصرّف پادگان تبریز به دست انقلابیون، ربوده شدن اسناد ساواک و آیة اللّه قاضی و حکومت اسلامی، آیت اللّه قاضی و آیت اللّه مدنی و نمازهای جمعه آیة اللّه قاضی طباطبایی. گر چه پس از پیروزی انقلاب در همان روزهای نخست بسیاری از اسناد ساواک در تبریز ربوده شد، امّا برخی از این اسناد باقی مانده که با دقّتی قابل تحسین مورد استفاده و ارزیابی قرار گرفته است.

چکیده ماشینی


نویسنده : اسماعیل زاده، صمد تعداد صفحه : 584 ناشر : مرکز اسناد انقلاب اسلامی سال انتشار : 1380 زبان : فارسی تعداد بازدید : 321     تاریخ درج : 1398/08/09    

تاریخ معاصر ایران شاهد حوادث تلخ و شیرین فراوان است. حوادثی که گاه در حیات سیاسی-اجتماعی ایران تأثیر عمیقی برجای گذاشته است. درک این وقایع و رویدادهای مثبت و منفی افزون بر شناخت اوضاع سیاسی اجتماعی در گرو شناخت دقیق شخصیتهایی است که به گونه ای در وقایع تأثیرگذار بوده، با عملکرد خود سمت و سوی وقایع را تعیین می نمایند. توجّه به نقش شخصیتها در تاریخ نگاری معاصر ما متأسفانه در حدّ کلی گویی باقی مانده است. امید می رود که مورّخان و مؤسسات فرهنگی کشور که در این زمینه فعالیت دارند، به جزئی ترین نکات زندگی این شخصیتها به طور دقیق توجّه نمایند، تا قضاوت آیندگان در خصوص حوادث تاریخ صحیحتر و مستندتر شود.

کتاب حاضر در پی شناخت همه جانبه زندگی، مبارزات، افکار و اندیشه های شهید آیة اللّه قاضی طباطبایی، از یاران راستین امام خمینی و سربازان واقعی انقلاب اسلامی در خطّه آذربایجان است. وی در سالهای نخستین نهضت امام خمینی به عنوان یکی از رهبران سیاسی-مذهبی در گسترش انقلاب اسلامی در آذربایجان نقش مهمی عهده دار بود. با اوج گیری حرکت انقلاب اسلامی او یکی از پیشگامان انقلاب در تبریز بود. سخنرانیهای او در روزهای تاسوعا و عاشورای سال 56 در مسجد مقبره، تبریز را دگرگون کرد. در 29 بهمن به یاد چهلمین روز شهدای قم، تظاهرات گسترده ای در تبریز برگزار شد که نقش آیة اللّه قاضی در آن بسیار بزرگ و قابل اعتناست. امام خمینی پس از قیام تاریخی مردم تبریز پیامی سراسر تحسین و نوید به مردم آذربایجان ارسال داشتند.

پس از پیروزی انقلاب، بلافاصله در تبریز به وسیله آیة اللّه قاضی کمیته انقلاب اسلامی تشکیل شد و با وجود معارضاتی که وجود داشت، آرامش را در شهر تبریز مستقر نمود. با برپایی نماز جمعه در شهر تبریز وی نمازهای جمعه شهر را اقامه می کرد. در بیشتر مباحثی که در این چند ماه از سوی مرحوم قاضی مطرح شد بحث ولایت فقیه از همه مهمتر و پررنگ تر بود.

هنوز چند ماهی از انقلاب اسلامی نگذشته بود که عناصر ناشناخته ای که با قاضی عناد شدیدی داشتند و پس از پیروزی انقلاب به تبریز بازگشته بودند، یا برخی از آقایان تبریز که قاضی را سدّ بزرگی در برابر امیال و اهداف خود می دیدند، فعالیت شدیدی را بر ضدّ وی آغاز کردند. آنان طومار بزرگی علیه او امضا کردند و نزد امام خمینی فرستادند و امام بصراحت خبر توطئه علیه قاضی را اعلام فرمودند.

به هررو گروه منحرف و محارب فرقان در 10 آبان 1358، برابر با روز عید اضحی با برنامه ای حسابشده به ترور آن بزرگوار دست زدند و او را به شهادت رساندند.

برای اطلاع بیشتر از تمامی این حوادث به کتاب مراجعه شود.

کتاب یادشده شامل دوازده فصل است و در آن به مباحث زیر می پردازد:

فصل نخست: اهمیت آذربایجان در تاریخ ایران و نقش علما در تحولات سیاسی و اجتماعی آذربایجان، اولین برخورد علمای آذربایجان و قاجاریه، علمای آذربایجان و جنبش تنباکو، اخراج پریم از تبریز، انقلاب مشروطه و...

فصل دوم: زندگی خانوادگی. در این بخش اجداد قاضی تا دوره صفوی مورد داقّه قرار می گیرد و دربارۀ ولادت، تحصیلات علمی و ازدواج وی نیز بحث می شود.

فصل سوم: تحصیلات حوزوی و اجازات او در ایران و عراق بررسی می شود.

فصل چهارم: حیات علمی و آثار قلمی چاپی و چاپ شده او.

فصل پنجم: حیات اجتماعی، شامل ویژگیهای فردی و اجتماعی قاضی.

فصل ششم: آیة اللّه قاضی و آغاز نهضت امام خمینی، شامل بررسی انجمنهای ایالتی ولایتی، واقعه مدرسه طالبیه تبریز، محرم 1342، مهاجرت علما به تهران، انتخابات دورۀ بیست و یکم مجلس، اولین دستگیری قاضی و....

فصل هفتم: آیة اللّه قاضی و نهضت در ایام تبعید، بازگشت از تبعید، قرآن پهلوی و آیة اللّه قاضی، انتشار نامه جعلی برای بدنام کردن آیة اللّه قاضی طباطبایی، دیدار مجدد با امام خمینی و دشمنی با اسرائیل.

فصل هشتم: دوران رکود نهضت و مبارزات آیة اللّه قاضی، تبعید به بافت کرمان، تبعید به زنجان، رحلت آیة اللّه حکیم و طرح مرجعیت امام خمینی در آذربایجان، کمک به خانوادۀ زندانیان سیاسی، تأسیس صندوق مجاهدین اسلام و ارتباط با دانشجویان.

فصل نهم: آیة اللّه قاضی و اوج گیری نهضت، سخنرانیهای آیة اللّه قاضی، قیام 29 بهمن تبریز، حوادث خونین 18 اردیبهشت دانشگاه تبریز و....

فصل دهم: آیة اللّه قاضی و دوران انقلاب، نشر تلگراف و نامه های جعلی علیه آیة الله قاضی، ورود آیة اللّه مدنی، به تبریز، سازماندهی مبارزات مردمی، تظاهرات نهم دی 57 و اقدام رژیم برای انحراف نهضت در تبریز و....

فصل یازدهم: پیروزی انقلاب، تظاهرات پنجم بهمن به طرفداری از قانون اساسی، ورود امام خمینی به ایران، پیروزی انقلاب اسلامی، تشکیل کمیته ها در تبریز، تصرّف پادگان تبریز به دست انقلابیون، ربوده شدن اسناد ساواک و آیة اللّه قاضی و حکومت اسلامی، آیت اللّه قاضی و آیت اللّه مدنی و نمازهای جمعه آیة اللّه قاضی طباطبایی.

فصل دوازدهم: شهادت آیة اللّه قاضی طباطبایی، کانونهای مخالفت با آقای قاضی، استعفای دادستان وقت تبریز، عوامل ترور و نحوه شهادت، اوضاع متشنج تبریز در شب ترور، تشییع جنازه، پیام امام خمینی و بازتاب شهادت آیة اللّه قاضی.

مؤلفان برای آن که بتوانند کتاب جامعی ارائه دهند از منابع و مآخذ گوناگونی بهره برده اند که مهمترین آنها عبارتند از:

1)اسناد ساواک و شهربانی. گر چه پس از پیروزی انقلاب در همان روزهای نخست بسیاری از اسناد ساواک در تبریز ربوده شد، امّا برخی از این اسناد باقی مانده که با دقّتی قابل تحسین مورد استفاده و ارزیابی قرار گرفته است.

2)خاطرات شفاهی. در این بخش از خاطرات نزدیکان آیة اللّه قاضی و افراد موثق که در جریان مسائل مورد نظر بوده اند، مطالب متنوعی ارائه شده است.

3)اعلامیه ها و دستنوشته های آیة اللّه قاضی طباطبایی. برای نخستین بار قسمتهایی از کتاب خطی «سفرنامه بافت» که مربوط به خاطرات آیة اللّه قاضی از دوران تبعید در بافت کرمان است، منتشر شده است. این کتاب به لطف حجة الاسلام سید محمد تقی قاضی طباطبایی در اختیار مؤلّفان قرار گرفته و حاوی مسائل ناگفته بسیاری از جریان نهضت امام خمینی در تبریز و مسائل دیگری همچون مبارزات علمای آذربایجان در مشروطه، دورۀ رضاشاه و دورۀ پیشه وری است.

در بخش پایانی کتاب، مؤلفان محترم اسناد و تصاویر بسیاری آورده اند که تعدادی از آنها برای نخستین بار چاپ و منتشر شده و بسیار مهم و قابل اعتناست. مطالعه کتاب حاضر را به پژوهشگران تاریخ معاصر انقلاب اسلامی توصیه می کنیم.

کلمات کلیدی
آیت الله قاضی طباطبایی(ره)  |  زندگانی و مبارزات آیت الله قاضی طبا  | 
لینک کوتاه :