معرفی کتاب

امام صادق(ع) و مذاهب چهارگانه


نویسنده : یوسفی اشكوری، حسن مترجم : یوسفی اشکوری، حسن ناشر : شرکت سهامی انتشار مکان انتشار : تهران تعداد بازدید : 390     تاریخ درج : 1396/10/26    

امام صادق(ع) و مذاهب چهارگانه ترجمه الإمام الصادق و المذاهب الأربعة، اثر اسد حیدر می باشد که توسط حسن یوسفی اشکوری به فارسی برگردان شده است.

این کتاب پژوهشی است پیرامون امام صادق(ع) و مذاهب چهارگانه اهل سنت و مقایسه آن ها با مکتب تشیع که از شمول، عمومیت و تنوع زیادی برخوردار بوده و در واقع دائرة المعارف کوچکی است در فقه، حدیث، تاریخ سه قرن اول اسلام و سیاست اسلامی و به طور خاص شیعی. نویسنده محقق و متتبع آن، کوشیده است به مثابه یک پژوهش گر شیعی، به نقد و بررسی و تحلیل تاریخی موضوع مورد نظر خود بنشیند و از عقاید و آراء شیعی در برابر خرده گیری ها و انتقادهای وارده بر این طایفه، عالمانه دفاع کند.

مترجم، ضمن ارائه ترجمه ای سلیس و روان از مطالب و دقت در حفظ امانت در ترجمه، مقدمه ای ارزشمند به کتاب افزوده و در آن، پس از اشاره به ویژگی های و امتیازات خاص کتاب، به نقد و بررسی آن پرداخته است. وی معتقد است بیان فضایل و ویژگی های مثبت کتاب، به معنای آن نیست که این کتاب، به کمال مطلق دست یافته و از تمامی جهات، ممتاز است. به اعتقاد وی، در برخی از دیدگاه های تحلیلی نویسنده، قطعاً جای چون وچرا هست و طبیعی است که عالمان و نقادان پیرو چهار مذهب مورد بحث در این کتاب و حتی در باب برخی از نکات در مورد شیعه و تاریخ شیعه نیز، حرف هایی برای گفتن دارند و بدین ترتیب باید گفت که این تحقیق نیز، مانند هر تحقیق و تألیف دیگر، «فصل الخطاب» موضوع خود نیست و نخواهد بود.

از نظر مترجم، مطالب قابل بحث و نقد زیادی در کتاب وجود دارد که ممکن است پس از پایان یافتن ترجمه دوره کامل کتاب، به صورت جداگانه و یا ضمیمه جلد آخر، آن مباحث را به خوانندگان عرضه بدارد.

صرف نظر از محتوای کتاب، مهم ترین اشکالی که از نظر شکل تدوین کتاب به چشم می خورد، عدم انسجام آن است. البته کتاب نظم و قالب خاص خود را دارد و نویسنده بر اساس قالب انتخابی خود تحقیق خود را به پیش می برد، اما این قالب و سازمان به گونه ای است که نویسنده به طور اجتناب ناپذیری به تکرار و بازگویی برخی از مطالب و موضوعات دچار می شود. با این همه، مترجم با رعایت امانت کامل و بدون این که دست به ترکیب کتاب بزند، ترجمه جلد اول را به پایان برده و ترجمه مجلدات دیگر نیز به همین ترتیب صورت خواهد گرفت. فقط در این میان برخی از تغییرات جزئی، که بنا به سلیقه مترجم برای فارسی زبان ضروری به نظر می رسید، اعمال شده است؛ مثلاً منابع به آخر هر فصل منتقل گردیده و به شیوه مطلوب مترجم نوشته شده است. در هرکجا توضیح کوتاهی اجتناب ناپذیر می نموده، یا در متن در داخل [] آورده شده و یا با علامت * در پانوشت یادداشت شده است. در هر مورد، که عین مطالب نقل شده از منابع آمده، (که البته مجموعاً چند مورد بیش نیست)، مطلب نقل شده حذف گردیده، که البته در تمامی موارد توضیح داده شده است.

ذکر این نکته نیز مفید است که اگر این کتاب عظیم و جلیل، با تحقیق و ویرایش ترجمه می شد، بسیار به جا و به حق بود، اما گویا متأسفانه مترجم وقت کافی برای چنین کاری در اختیار نداشته است. این ضرورت از آنجایی احساس می شود که مترجم خود در مقدمه کتاب، به این نکته اشاره دارد که: «هنگام ترجمه متوجه شدم که از یک سو نویسنده از یک روش ثابت و استوار در نقل از منابع پیروی نکرده و از سوی دیگر گاه، به دلیل عدم دقت کافی و یا هر دلیل دیگر، به هنگام نقل، جملاتی از متن اصلی حذف شده و این حذف به طور کلی مطلب را بی معنی و یا مقلوب و وارونه کرده است. در ارجاع به منابع نیز شیوه واحدی اعمال نشده است؛ مثلاً گاه اسم نویسنده، نام کتاب، صفحه، سال چاپ و محل چاپ آمده است، ولی در موارد بسیاری به نام کتاب اکتفا، و یا به نام نویسنده بسنده شده و یا اساساً شماره جلد و صفحه نیامده است. اشتباهات فراوان چاپی نیز بر آشفتگی کتاب افزوده است. تا آنجا که امکان داشت و متوجه اشتباهات چاپی و یا تقطیع مطالب شده ام، جبران کرده ام». وی به این نکته نیز اشاره دارد که اگر فرصت کافی بود و یا کلیه منابع در اختیار بود، تمامی ارجاعات را تطبیق می کرد، اما متأسفانه چنین امکانی برای وی وجود نداشته است.

انگیزه مترجم از ترجمه این کتاب، روشنگری و بازیابی هویت اسلامی و تاریخی مسلمانان، به خصوص نسل جوان (اعم از شیعی و سنی) بوده است.

کلمات کلیدی
امام صادق (ع)  | 
لینک کوتاه :