حدیث

صالح نيلي گويد; از امام صادق(ع)پرسيدم، آيا بندگان از استطاعت بهره

منبع : الکافي (ط - الإسلامیة)، ج 1، ص 162 موضوع : استطاعت قائل : امام صادق (علیه السلام) تعداد بازدید : 412     تاریخ درج : 1393/11/26    

سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع هَلْ لِلْعِبَادِ مِنَ اَلاِسْتِطَاعَةِ شَيْ ءٌ قَالَ فَقَالَ لِي إِذَا فَعَلُوا اَلْفِعْلَ كَانُوا مُسْتَطِيعِينَ بِالاِسْتِطَاعَةِ اَلَّتِي جَعَلَهَا اَللَّهُ فِيهِمْ قَالَ قُلْتُ وَ مَا هِيَ قَالَ اَلْآلَةُ مِثْلُ اَلزَّانِي إِذَا زَنَى كَانَ مُسْتَطِيعاً لِلزِّنَا حِينَ زَنَى وَ لَوْ أَنَّهُ تَرَكَ اَلزِّنَا وَ لَمْ يَزْنِ كَانَ مُسْتَطِيعاً لِتَرْكِهِ إِذَا تَرَكَ قَالَ ثُمَّ قَالَ لَيْسَ لَهُ مِنَ اَلاِسْتِطَاعَةِ قَبْلَ اَلْفِعْلِ قَلِيلٌ وَ لاَ كَثِيرٌ وَ لَكِنْ مَعَ اَلْفِعْلِ وَ اَلتَّرْكِ كَانَ مُسْتَطِيعاً قُلْتُ فَعَلَى مَا ذَا يُعَذِّبُهُ قَالَ بِالْحُجَّةِ اَلْبَالِغَةِ وَ اَلْآلَةِ اَلَّتِي رَكَّبَ فِيهِمْ إِنَّ اَللَّهَ لَمْ يُجْبِرْ أَحَداً عَلَى مَعْصِيَتِهِ وَ لاَ أَرَادَ إِرَادَةَ حَتْمٍ اَلْكُفْرَ مِنْ أَحَدٍ وَ لَكِنْ حِينَ كَفَرَ كَانَ فِي إِرَادَةِ اَللَّهِ أَنْ يَكْفُرَ وَ هُمْ فِي إِرَادَةِ اَللَّهِ وَ فِي عِلْمِهِ أَنْ لاَ يَصِيرُوا إِلَى شَيْ ءٍ مِنَ اَلْخَيْرِ قُلْتُ أَرَادَ مِنْهُمْ أَنْ يَكْفُرُوا قَالَ لَيْسَ هَكَذَا أَقُولُ وَ لَكِنِّي أَقُولُ عَلِمَ أَنَّهُمْ سَيَكْفُرُونَ فَأَرَادَ اَلْكُفْرَ لِعِلْمِهِ فِيهِمْ وَ لَيْسَتْ هِيَ إِرَادَةَ حَتْمٍ إِنَّمَا هِيَ إِرَادَةُ اِخْتِيَارٍ .

صالح نيلي گويد: از امام صادق(ع)پرسيدم، آيا بندگان از استطاعت بهره اي دارند؟ حضرت بمن فرمود: زماني كه كار را انجام دادند استطاعت دارند باستطاعتي كه خدا در آنها نهاده است، عرضكردم: آن چيست؟ فرمود: آلت و ابزار است مانند زناكار كه چون زنا كند در زمان زنا استطاعت آن را داشته است و چون ترك زنا كند و مرتكب آن نشود استطاعت ترك زنا داشته است، سپس فرمود: براي او پيش از عمل هيچ گونه استطاعتي نه كم و نه زيادش نباشد بلكه در صورت انجام دادن يا ترك كردن مستطيع است. عرضكردم: (اگر آلت و ابزار معصيت هم از خداست)پس چرا زناكار را عذاب ميكنند؟ فرمود: بسبب حجت رسا(كه عقل او و بيان پيمبرانست)و ابزاري كه در بندگان تركيب كرده(و آن قدرت و اختيار ايشانست)خدا هيچ كس را بر نافرماني خود مجبور نسازد و از هيچ كس كفر را باراده حتمي نخواسته است ولي هنگامي كه كافر شود(كشف ميكنيم)كه كفر او در اراده خدا بوده است(پس از آنكه دانست آن بنده باختيار خود كفر را انتخاب ميكند)و نيز در اراده و علم خداست كه كفار بسوي خير نميگرايند، عرضكردم: خدا نسبت بايشان اراده كرد كه كافر شوند؟ فرمود: من چنين نميگويم بلكه من ميگويم: خدا دانست كه ايشان كافر ميشوند پس اراده كفر آنها نمود براي آنچه نسبت بايشان ميدانست، اين اراده خدا اراده حتمي نيست بلكه اراده اختيار است(اراده حتمي آنست كه چه آنكه خدا كفر بنده را بداند يا اسلام او را نسبت باو اراده كفر نمايد و اراده اختيار آنست كه طبق اراده و اختيار بنده باشد)
کلمات کلیدی
اراده  |  استطاعت  |  اراده خدا اراده حتمی  |  امام صادق (علیه السلام)  | 
لینک کوتاه :