×

آراء متفکران جهان اسلام پیرامون انسجام اسلامی

حضرت امام خمینی) به عنوان احیاگر اسلام در دوران معاصر و منادی وحدت در این باره حضرت آیت الله خامنه ای نیز با تأکید بر وحدت اسلامی می فرمایند: «وحدت اسلامی مسأله مهمی است که از طریق ایجاد ارتباط میان رؤسای معنوی مسلمین تحقق آیت الله بروجردی که خود از منادیان وحدت در دوران معاصر بوده، در راه ایجاد اتحاد «بدیهی است منظور علمای روشن فکر اسلامی از وحدت اسلامی، حصر مذاهب در یک و یا اخذ آیت الله سیدمحمدباقر صدر با استقبال از مسأله وحدت می گوید: امام موسی صدر وحدت را ضرورت زندگی مسلمانان دانسته و می گوید: بلکه منظورم آن است که وحدت - به تمام معنای کلمه- در تمامی تعقلات و لازم است که اتفاق خود را در اصول آیین مقدس اسلامی در نظر گرفته و از این همه فشار «آئین اسلام هیچ یک از پیروان خود را مجبور به پیروی از مذهب معینی نکرده است.

چکیده ماشینی


تعداد بازدید : 1379     تاریخ درج : 1390/08/08

50

ذکر اقوال شخصیتهای مهم علمی جهان تشیع و تسنن بعنوان رهبران معنوی این گروه عظیم درباره اهمیت مساله انسجام اسلامی برای روشن شدن بیشتر ضرورت انسجام و اتحاد برای مسلمین امری ضروری است. امید است با الگو قرار دادن این گفتارها بتوانیم گامی مهم و موثر در ایجاد وحدت اسلامی برداشته باشیم.

حضرت امام خمینی) به عنوان احیاگر اسلام در دوران معاصر و منادی وحدت در این باره می فرمایند:

«جامعه ای که انبیای الهی و قرآن کریم در صدد تشکیل آن بوده اند، واحد و به هم پیوستگی حقیقی است که مفهومی بسیار فراتر از قوم، ملت و دولت با تعاریف متداول می یابد.»

ایشان تفرقه را از شیطان و وحدت کلمه را از خداوند رحمان می داند و ادامه می دهند:

«مگر می توان تفکر توحیدی داشت، خدای یگانه را پرستید، اراده الهی را در همه اشیاء و عالم هستی، ساری و جاری دانست، اما در میدان عمل و ارتباط با خلق خدا، نسبت به سرنوشت دیگران بی تفاوت ماند؟»

حضرت آیت الله خامنه ای نیز با تأکید بر وحدت اسلامی می فرمایند:

«وحدت اسلامی مسأله مهمی است که از طریق ایجاد ارتباط میان رؤسای معنوی مسلمین تحقق می یابد و ما آغوش خود را به روی کسانی که با هدف خدمت به اسلام و دفاع از منافع مسلمین، یک تشکل اسلامی را دنبال می کنند، باز کرده ایم.»

پژوهشگر اهلبیت علیه السلام، علامه امینی) در این باره می فرماید:

عقاید و آراء مذاهب مختلف است و هرگز رشته اخوت را که قرآن کریم با جمله (انما المومنون اخوه) بدان تصریح کرده، پاره نمی کند هر چند کار مباحثه علمی و مجادله کلامی و مذهبی به اوج خود برسد. سیره سلف و در رأس آنها صحابه و تابعین نیز همین بوده است.

ما مؤلفان و نویسندگان در اقطار و اکتاف جهان اسلام، با همه اختلافاتی که در اصول و فروع با یکدیگر داریم، یک وجه مشترک داریم و آن ایمان به خدا و پیامبر خداست. در کالبد همه ما یک روح و یک عاطفه حکمفرماست و آن روح اسلام و کلمه اخلاص است.»

آیت الله بروجردی که خود از منادیان وحدت در دوران معاصر بوده، در راه ایجاد اتحاد میان مسلمانان کوشش سرشاری نمود و با دارالتقریب مصر همکاری داشت. نظر ایشان درباره یکی از راه های هماهنگ سازی مسلمانان رجوع به حدیث مسلم، ثقلین بود.

استاد شهید مرتضی مطهری در تبیین وحدت اسلامی می گوید:

«بدیهی است منظور علمای روشن فکر اسلامی از وحدت اسلامی، حصر مذاهب در یک و یا اخذ مشترکات مذاهب و طرد متفرقات آنها- که نه معقول و منطقی است و نه مطلوب و عملی- نیست، بلکه منظور این دانشمند بزرگ متشکل شدن مسلمین در یک صف، در برابر دشمنان مشترک است.»

آیت الله سیدمحمدباقر صدر با استقبال از مسأله وحدت می گوید:

«من تمام عمرم را در راه وحدت و برادری شیعه و سنی صرف کرده ام و از هر پیامی که موجب وحدت آنان گردد و هر عقیده ای که آنان را در آغوش گیرد، دفاع و حمایت کرده ام. من برادر و فرزند اهل تسنن هستم، همان اندازه که برادر و فرزند شیعه هستم.»

امام موسی صدر وحدت را ضرورت زندگی مسلمانان دانسته و می گوید:

«فشرده شدن صفوف مسلمین چیزی نیست که تنها پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله آن را سفارش کرده باشد، بلکه ضرورت زندگی و عقل نیز آن را به ما توصیه می کند و موضوعی است که هستی و بقای ما به آن بستگی دارد. مقصود من از وحدت کلمه مسلمین آن نیست که آن را کورکورانه تکرار کنیم. بلکه منظورم آن است که وحدت - به تمام معنای کلمه- در تمامی تعقلات و اندیشه های ما جا گیرد و برنامه اعمال و کوشش های ما گردد.»

علامه سیدمحمدحسین طباطبائی با تأکید برلزوم عمل گرایی شیعه با اهل سنت می فرماید:

«شیعیان صدر اسلام هرگز از صف اکثریت کنار نرفته و در پیشرفت امور عامه اسلامی، با عموم مسلمانان تشریک مساعی و بذل نصح می نمودند و هم اکنون نیز بر عموم مسلمانان لازم است که اتفاق خود را در اصول آیین مقدس اسلامی در نظر گرفته و از این همه فشار و ناراحتی که در طول این مدت از بیگانگان و عوامل خارجی کشیده اند، به خود آمده و تفرقه عملی را کنار گذاشته و در یک صف قرار گیرند.»

سیدقطب، وحدت را فوری ترین نیاز امت اسلامی دانسته و می گویند:

«مسلمانان به تعبیر قرآن «التی هی اقوم» باید ابتدا اساسی ترین عمل که ضروری ترین و فوری ترین آنهاست را در پیش گیرد، یعنی تحصیل جماعت که در قرآن به «اعتصام» تعبیر شده است. چون شرط نتیجه بخش بودن عمل، همگانی بودن آن است. تا تفرق و روشهای مختلف در عمل، اثر آن را خنثی نکند.»

شیخ محمدحسین کاشف الغطاء در عبارتی نغز لزوم وحدت امت اسلامی را اینگونه بیان می دارد:

«بنی الاسلام علی دعامتین: کلمه التوحید و توحید الکلمه.»

شیخ محمد غزالی مصری با شکوه از جدالهای دینی می گوید:

«دین امر به زدودن شقاق و نزاع می کند و به وحدت و همبستگی دعوت می نماید، چه اینکه خداوند می فرماید: «و اعتصموا بحبل الله جمیعاً ولاتفرقوا» و نیز می فرماید: «ولاتنازعوا فتغشلوا» اما سوگمندانه، ما رویاروی این نصوص و محکمات هستیم. با یکدیگر بنام دین می ستیزیم و هر یک به راهی می رویم و در آن تعصب می ورزیم و با دیگر برادران خود دشمنی می کنیم.»

سید عبدالحسین شرف الدین با نگاهی ژرف و بیانی موجز ضرورت وحدت در جهان امروز را اینگونه تبیین می کند:

«فرقتهما السیاسه فلتجمعهما السیاسه» شیعه و سنی را روز نخست، سیاست از هم دور کرد و اکنون باید سیاست آنان را کنار یکدیگر بگذارد.»

شیخ محمود شلتوت که هم پیمان آیت الله العظمی بروجردی در پیشبرد پروسه تقریب بود در جهت زدودن غبار تعصبات می گوید:

«آئین اسلام هیچ یک از پیروان خود را مجبور به پیروی از مذهب معینی نکرده است. مذهب جعفری معروف به مذهب امامی اثناعشری، مذهبی است که شرعاً پیروی از آن مانند پیروی از مذاهب اهل سنت جایز است. پس سزاوار است که مسلمانان این حقیقت را دریابند و از تعصب ناروایی که نسبت به مذهب معینی دارند، دوری گزینند، زیرا دین خدا در گرو پیروی از مذهبی نبوده و در انحصار مذهب معینی نیست.»

شیخ محمد عبده شاگرد سیدجمال الدین اسدآبادی تفرقه را دسیسه دشمنان می داند و می گوید:

«تفرقه و ضعف مذاهب و دین، از دسایس بیگانگان است. بیگانگان کوشیده اند فرق مختلف اسلامی را با تفرقه اندازی ضعیف کنند و قلوب آنان را نسبت به یکدیگر آزرده سازند و آنان را از دستورات راستین اسلام دور کنند و بذر تشکیک را در میان مسلمانان بپاشند و رابطه مسلمانها را با دین راستین کم کنند.»

کلمات کلیدی
اسلام  |  وحدت  |  مذهب  |  اسلامی  |  جهان اسلام  |  وحدت اسلامی  |  انسجام اسلامی  | 
لینک کوتاه :