علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن پانزدهم  /  سید ابراهیم دروازه ای

استادان و شاگردان


تعداد بازدید : 66     تاریخ درج : 1390/10/05    

سید ابراهیم، در طول چندین سال، با تلاش های پیگیر و خستگی ناپذیر، علوم رایج حوزوی را به خوبی فراگرفت و قله های علم و ایمان را فتح کرد. او با حضور در محافل علمی عالمان بزرگ و مجتهدان والامقام تبریز و نجف، شایستگی علمی خویش را به اثبات رساند و بر بام بلند اجتهاد صعود کرد. برخی از آن مردان بزرگ عبارتند از حضرات آیات:

1- حاج میرزا ابوالحسن انگجی (1282 - 1357 ق)

این شخصیت بزرگ جهان اسلام، از شاگردان برجسته حاج میرزا حبیب الله رشتی، شیخ محمدحسن مامقانی، شیخ محمدحسین کاظمینی، حاج میرزا محمود اصولی خویی و حاج میرزا فتاح سرابی است. آیةالله دروازه ای از این استاد خود اجازه اجتهاد[1] دریافت نموده است.

2- حاج سید محمد مولانا (1294 - 1363 ق)

این فقیه بزرگوار، متجاوز از چهل سال به امر تدریس پرداخت و صدها شاگرد عالم و فاضل تربیت کرد. وی آثار فراوانی در موضوعات مختلف اسلامی پدید آورد که همواره مورد استفاده استادان و طلاب علوم دینی بوده است.[2]

3- ملّا فتح الله شیخ الشریعه اصفهانی (1266 - 1339 ق(

وی فقیهی اصولی و عالمی دقیق بود. احاطه کامل بر دروس حوزوی داشت و نظریاتش صائب و در بین فقیهان مقبول بود. حوزه درسی او پر از تشنگان علم و دانش بود، که از کشورهای اسلامی به دورش جمع شده بودند. بیشتر شاگردان وی از مراجع تقلید شیعه و از مدرسان بنام حوزه ها محسوب می شدند.[3]

4- شیخ عبدالله مامقانی (1290 - 1351 ق)

ایشان عالمی عامل، فقیهی بارز، محدّثی ادیب و صاحب کمالات روحی و اخلاق فاضله بود. وی در سال 1290 ق.، در نجف به دنیا آمد. او تحصیلات خود را پیش پدر ارجمندش و شیخ حسن خراسانی فرا گرفت. ایشان تألیفات و تصنیفاتی در موضوعات فقه، اصول، درایه، رجال و کلام داشت که از مهم ترین آنها کتاب تنقیح المقال فی احوال الرجال است. این کتاب از زمان تألیف تا حال، همواره مرجع اندیشمندان اسلامی بوده است. این عالم ربانی در سال 1351 ق. رحلت کرد و در نجف اشرف به خک سپرده شد.[4]

5- حاج میرزا حسن مجتهدی (متوفای 1337 ق)

وی در تبریز و خانواده علم، تقوا و فقاهت به دنیا آمد.

او علوم مقدماتی را در تبریز آموخت و سپس به نجف اشرف مهاجرت کرد. در آنجا از درس های فقه و اصول شیخ مرتضی انصاری، سید حسین تُرک کوه کمری، میرزا محمدحسن مجددّ شیرازی و ملاّ علی نهاوندی بهره مند شد و به مقام والای اجتهاد دست یافت. آیةالله مجتهدی در زمان خود، بزرگ ترین مرجع دینی و در علم، تقوا، ذکاوت، دقت نظر، قوت حافظه و سرعت انتقال مطالب علمی بی نظیر بود. وی حدود چهل سال، در تبریز به صدور فتوا، تدریس و حل و فصل مرافعات پرداخت. او یکی از مدافعان انقلاب مشروطیت در آذربایجان بود؛ ولی به علت یک سلسله کارهای ناروا، از مشروطه روگردان شد و به مخالفت با آن پرداخت. حاج میرزا حسن، در کنار کارهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و قضایی، به تألیف آثار مفیدی پرداخت که عبارتند از:

1 - تشریع الاصول (مطبوع)؛

2 - رساله علمیه (مطبوع)؛

3 - رساله ای در مقدمه واجب؛

4 - کتاب طهارت؛

او در جمادی الثانی سال 1337؛ در تبریز وفات نمود.[5]

5 - شیخ محمدتقی حائری شیرازی (متوفای 1338 ق)

آیةالله حائری شیرازی در شیراز دیده به جهان گشود و در کربلا رشد یافت. وی تحصیلات خویش را نزد شیخ محمدحسین فاضل اردکانی، سید علی نقی طباطبایی و میرزا محمدحسن مجددّ شیرازی طی کرد. او از مبارزان واقعی علیه استعمار انگلیس بود. مبارزات ایشان، جزیی از تاریخ روحانیت شیعه محسوب می شود.[6]

مشایخ اجازه

آیةالله دروازه ای در سایه تلاش و کوشش فراوان و تحمل زحمات بسیار در راه کسب دانش، به دریافت اجازه اجتهاد و روایت از شخصیت های بزرگواری نایل آمد که اسامی آنان بدین قرار است:

1- حاج میرزا ابوالحسن انگجی:

میرزا ابوالحسن در اجازه نامه مختصری که برای ایشان مرقوم داشته، اجتهاد او را تصدیق نموده و نوشته است:

«بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله ربّ العالمین و الصلوة و السلام علی اشرف الانبیاء و المرسلین محمد و آله الطاهرین.

و بعد فان شرف العلم لایخفی و فضلاً لایحصی، و ممن تصدی بالرجوع الی مدارک الاحکام حتی بلغ مرتبة الیقین و ترّقی من حضیض التقلید الی اوج الاجتهاد جناب العالم الفاضل سید الاعلام و حجةالاسلام الحاج السید ابراهیم دامت افاضاته فله العمل بما استنبطه من الاحکام و جزاه الله الملک العلام عن الاسلام واهله خیر جزاءالمجتهدین.[7]

کتبه بیده الداثرة ابوالحسن الحسینی

2- آیةالله سید ابوالحسن اصفهانی:

ایشان در اجازه نامه ای که به آیةالله دروازه ای عنایت نموده، می نگارد:

بسم الله الرحمن الرحیم بعد الحمد و الصلوة فان جناب العالم العامل و الفاضل الکامل السید الجلیل صفوة العلماء الاعلام و حجةالمسلمین والاسلام السید ابراهیم الموسوی الدروازه ای (دامت تأییداته) ممن صرف عمره فی تحصیل العلوم الشرعیه و تنقیح مبانیها النظریة فاحصاً باحثاً مُجداً مجتهداً حتّی بلغ بحمدالله مرتبة الاجتهاد فله العمل بما یستنبطه من الاحکام علی المنهج المألوف بین الاعلام و قد احرزت اله ان یروی عنّی ما صحّ لی روایته بطرقی المنتهیئة الی المشایخ العظام و منهم الی ائمتنا المعصومین (علیهم الصلوة و السلام) و اوصیه و نفسی و جمیع اخوانی المؤمنین بملازمة التقوی و الاخذ بالاحتیاط الواقی زلل الصراة و الرّجاء من جنابه دامت توفیقاته ان لاینسانی من صالح الدعاء انه ولّی الاعطاء.[8]

حرّر فی شهر شعبان المکرم سنه 1348

الاحقر ابوالحسن الموسوی الاصفهانی

3- ملاّ فتح الله شیخ الشریعه اصفهانی؛

4- شیخ عبدالله مامقانی؛

5- محمدتقی حائری شیرازی؛

6- حاج سید حسین بروجردی؛

7- سید محسن حکیم[9] که مراتب علم و پارسایی دروازه ای را ستوده است.

تدریس

دروازه ای، در تدریس و تفهیم کتاب های درسی و تقریر و تبیین مطالب علمی، تسلط و مهارت خاصی داشت. بیانش رسا، جذّاب و شیوا بود. شاگردان وی در جلسه درسش کمترین خستگی و ناراحتی را احساس نمی کردند و نقطه مبهم و اشکالی برایشان باقی نمی ماند، به همین جهت، درس وی همواره مملو از بسیاری از فضلای طلاب و اهل علم بود.[10]

پی نوشت ها:

[1] آشنای جانان، محمد الوانساز خویی، خطی.

[2] همان.

[3] گلشن ابرار، ج 1، ص 471.

[4] مفاخر آذربایجان، عبدالرّحیم عقیقی بخشایشی، ج 1، ص 272.

[5] نامداران تاریخ، ج 2، ص 218.

[6] معارف الرجال، محمد حرزالدین، ج 2، ص 215.

[7] مجله تاریخ و فرهنگ معاصر، ش 3 و 4، سال اول، ص 269.

[8] همان.

[9] همان.

[10] نامداران تاریخ، عمران علیزاده، ج 2، ص 283.

لینک کوتاه :