علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن سوم  /  حمزة بن یعلی اشعری قمی

گرایش روایتی


تعداد بازدید : 25     تاریخ درج : 1390/10/05    

این محدّث بزرگ، از شاگردان دو تن از امامان معصوم(ع) است که البته روزگار زیستن او با روزگار حیات آن دو امام بزرگوار، هم زمان بوده است. با آنکه شخص بزرگی چون نجاشی می گوید: او از آن دو امام روایت می کند؛ ولی با تحقیق و بررسی در روایاتی که از این راوی شیعی، در کتاب های روایتی هست، این نکته آشکار می گردد که تمام روایات او، با واسطه است. وی روایت هایش را با واسطه از امام صادق و امام موسی بن جعفر(ع) نقل نموده است. و روایتی که بدون واسطه از امام رضا و امام جواد(ع) نقل کند، به دست نیامد. طبعاً باید گفت، تمام روایات او به دست ما نرسیده و پاره ای از آن ها، در گستره زمان، در اثر حوادث و دگرگونی های سیاسی و اجتماعی از میان رفته است. با اینکه حمزة بن یعلی از چهره های شیعی است؛ ولی شیخ طوسی در دو اثر رجالی خود، فهرست و کتاب رجال، نامی از این راوی نبرده است. بدین لحاظ است که محقق گران مایه، علامه شوشتری، در اثر نفیس خود قاموس الرجال، بر شیخ طوسی انتقاد می کند؛ که چرا این محدّث را در شمار محدّثان شیعی نام نبرده است.[1]

گرایش روایتی

در میان محدّثان و راویان اخبار، گرچه در نقل روایت، همه با هم اشترک دارند؛ ولی گرایش های روایتی آن ها گوناگون و متفاوت است. برخی از آنان، بیشتر روایاتی را در رابطه با فضایل و حقانیّت اهل بیت(ع) نقل کرده اند. برخی نیز روایات مربوط به خداشناسی و صفات خداوند متعال را مهم تر دیده اند؛ ولی غالباً گرایش ها در حوزه مسائل فقهی است. گرایش روایتی حمزة بن یعلی بیشتر فقهی است که مربوط به حوزه رفتار مؤمنان است. در پایان این نوشتار زمانی که روایات او را نقل کنیم، این نکته روشن خواهد شد.

پی نوشت:

[1] رجال نجاشی، ص 102؛ الجامع فی الرجال، ص 69؛ جامع الروات، ج 1، ص 283؛ معجم الرجال، ج 6، ص 283؛ تهذیب الاحکام، شیخ طوسی، ج 6، ص 377.

لینک کوتاه :