علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن سوم  /  ابراهیم بن محمد اشعری قمی

روایت مستقیم از امام(ع)


تعداد بازدید : 56     تاریخ درج : 1390/10/05    

بنا به عقیده نجاشی، ابراهیم از امام کاظم و امام رضا(ع) روایت می کند؛ ولی شیخ طوسی، در رجال خویش، ابراهیم بن محمد اشعری را در ردیف راویانی قرار داده که مستقیماً از معصوم روایت نکرده اند. البته ثابت شده که این تقسیم شیخ طوسی، درست نیست؛ موردهای بسیاری هست که شیخ طوسی بعضی از راویان را در شمار اصحاب امامان معصوم: ذکر کرده؛ اما در بخش آخر کتابش از همان راویان به عنوان کسانی که از امام به گونه مستقیم، حدیث نقل نمی کنند، یاد کرده است. به اعتقاد برخی از محققان، چون بیشتر روایات ابراهیم بن محمد اشعری از امامان، با واسطه راویان نقل شده، شیخ طوسی تصوّر کرده که ایشان از معصوم حدیث نقل نکرده است.

گرچه سخن شیخ طوسی - در مورد بررسی اخباری که از ابراهیم در کتاب های روایتی موجود است - سخن درستی است؛ اما با توجه به سخن نجاشی که بزرگترین رجال شناس شیعه است، می توان دریافت که ابراهیم به طور مستقیم از امامان(ع) روایت نقل کرده؛ اما ممکن است آن روایات به دست ما نرسیده باشد. طبق تحقیق انجام شده، روایتی که ابراهیم بدون واسطه از امام نقل کند، به دست نیامد. نکته جالب تر اینکه بعضی از دانشمندان احتمال داده اند، ایشان و برادرش فضل، محضر امام صادق(ع) را نیز درک کرده اند. شاهد این دسته از دانشمندان این سخن کشّی است که آورده است:

از ابن ابی عمیر، از ابراهیم بن محمد و برادرش فضل بن محمد نقل می کند که آن دو گفتند: چون خبر مرگ بکیر بن اعین - برادر زراره بن اعین - به حضرت امام صادق(ع) رسید، حضرت فرمود: به خدا قسم! اینک خداوند متعال، او را نزد رسول کرم(ص) و حضرت امیرمؤمنان علی(ع) قرار داد.[1]

ظاهر این خبر این است که خود آنان این سخن را از امام(ع) شنیده اند. در همین راستا، سخن عالم معروف اهل سنّت را هم می توان به عنوان تأیید برخی از محققان قرار داد.

ابن حجر می گوید:

ابراهیم بن محمد اشعری قمی، از رجال شیعه است و او کسی است که از صادق(ع) و غیر ایشان حدیث نقل می کند.[2]

پی نوشت ها:

[1] الجامع فی الرجال، ص 6.

[2] رجال کشی، ص 181.

لینک کوتاه :