علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن سوم  /  قاسم بن حسن بن علی بن یقطین

شاگردان


تعداد بازدید : 46     تاریخ درج : 1390/10/06    

1- احمد اشعری

ابوجعفر احمد بن محمد بن عیسی اشعری قمی از خاندان معروف و مشهور اشعری ها، از اهالی قم و از یاران و راویان امام رضا، امام جواد و امام هادی(ع) بوده[1] و با امام حسن عسکری(ع) مکاتبه داشته است.[2] به شهادت همه عالمان رجال، ابوجعفر، فردی جلیل القدر، از محدّثان موثق، سرآمد و پیشوای عالمان و فقیهان قم و رئیس دینی - مذهبی این شهر بود[3] که حتی حکم قم هم، او را پاس می داشت و در مسایلی که مربوط به امور ملکی اهل قم می شد، به او رجوع می کرد.[4] ابن حجر از عالمان معروف اهل سنت، احمد اشعری را بزرگِ شیعیان قم دانسته، می گوید: اشتهار و آوازه او در حدود سال سیصد هجری بوده است.[5]

احمد استادان و شاگردان بسیاری داشته و کتاب های متعددی تألیف کرده است.

2- احمد برقی

ابوجعفر احمد بن محمد بن خالد برقی، دانشمند، فقیه عالی قدر و محدّث نامی شیعه در نیمه دوم سده سوم هجری و از مشایخ بزرگ روایی شیعه است. جدّش محمد بن علی که در قیام زید شرکت داشت، پس از شهادت زید بن علی(ع) به دستور یوسف بن عمرو ثقفی دستگیر و کشته شد. پدر بزرگ احمد؛ یعنی خالد که سن کمی داشت، به همراه پدرش عبدالرحمان به روستای «برقه» (برقارود) قم فرار کرد و در آنجا ساکن شد.[6] احمد در این مکان به دنیا آمد و رشد کرد. برقی از اصحاب امام جواد و امام هادی(ع)[7] و از سران محدثان و عالمان شیعه بود. عالمان رجال به وثاقت او گواهی داده اند؛ اما اعتماد او بر روایات مرسل و روایت از افراد ضعیف، از اعتبار احادیث وی کاسته است.[8] به هر جهت وی از عالمان و محدثان پژوهشگرِ شیعه است و کتاب عظیم و پرحجم محاسن که شامل فقه و احکام شرعی، اختلاف حدیث، جغرافیا، انساب و اخبار امت هاست، نمایانگر عظمت و بزرگی احمد برقی است. برقی در سال 280 ق. و به روایتی در 274 ق. درگذشت.[9]

3 - حسن بن علی

یکی دیگر از شاگردان قاسم، فردی است به نام حسن بن علی[10]؛ اما کنیه و القاب او در منابع ذکر نشده است. البته با توجه به اینکه این شخص، با این عنوان، در سند بیش از پانصد روایت قرار گرفته و استادان و شاگردان بسیاری دارد.[11] پس به طور قطع از عالمان معروف و بزرگ است. چه بسا ممکن است او همان حسن بن علی الوشا باشد؛ چراکه احمد بن محمد بن عیسای اشعری که از راویان قاسم بن حسن است، از این فرد هم روایت کرده است.[12]

پی نوشت ها:

[1] رجال طوسی، همان، ص 366، 397 و 409؛ جامع الرواة، محمد بن علی اردبیلی، ج 1، ص 69، تهران، انتشارات جهان، بی تا.

[2] اختیار معرفةالرجال، همان، ص 435.

[3] رجال نجاشی، همان، ج 1، ص 216؛ فهرست طوسی، همان، ص 68.

[4] مفاخر اسلام، علی دوانی، تهران، امیرکبیر، چ دوم، 1363 ش، ج 1، ص 398 و 404.

[5] لسان المیزان، ابن حجر عسقلانی، ج 1، ص 283، بیروت، دارالفکر، چ اول، 1408.

[6] رجال نجاشی، همان، ج 1، ص 204.

[7] رجال برقی، همان، ص 57 و 59.

[8] فهرست طوسی، همان، ص 62.

[9] رجال نجاشی، همان.

[10] الاستبصار، شیخ طوسی، ج 2، ص 43، تحقیق: سیدحسن موسوی خراسانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، 1390 ق.

[11] معجم رجال الحدیث، همان، ج 5، ص 7.

[12] همان، ص 34.

لینک کوتاه :