علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن پانزدهم

سید علی اصغر صادقی خویی

آیت الله سید علی‌اصغر خویی (۱۴۰۲-۱۳۱۲ ق)، از روحانیون مجاهد شیعه در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان سید محمد حجت کوه کمری بود. اساس فعالیتهای اجتماعی این عالم فرهیخته، حمایت از مواضع سیاسی امام خمینی و دفاع از حقوق ملت ایران بود و پیوسته نقش مؤثری در حرکت‌های مردمی ‌‌داشت.

تعداد بازدید : 9987     تاریخ درج : 1390/10/06    

آیةالله حاج سید علی اصغر صادقی خویی از چهره های علمی و خدمت گذار تهران بود که در سال 1312 قمری در شهرستان خوی در خانواده ای علمی و مذهبی دیده به جهان گشود. تبار ایشان از خاندان علمی شیعه در آذربایجان و از سادات حسینی علیه السلام بوده و در سده های گذشته دانشمندان و رجال علمی بسیاری از این خاندان در جامعه اسلامی در عرصه های علمی فرهنگی درخشیده اند.

از دوران نوجوانی وارد حوزه علمیه خوی شد و به تحصیل علوم دینی پرداخت. برخی از اساتیدی که در محضرشان تلمذ و کسب فیض نموده عبارت اند از: آخوند ملاعلی مدد محسنی بدل آبادی از عالمان مبرز و فقهای وارسته خوی بود، آقا شیخ محمد خویی و آیةالله سیدباقر خویی بودند که ایشان مقدمات، ادبیات و بخش های مهمی از فقه و اصول را در محضر این بزرگان فراگرفت.

آیةالله صادقی جهت ادامه دانش اندوزی در سال 1341 قمری رهسپار دیار علوی و حوزه علمیه نجف اشرف گردید و با جدیت و تلاش شبانه روزی به فراگیری علوم اسلامی مشغول گردید. عالم ربانی حاج شیخ حسین بصیری در خصوص علاقه ایشان به تحصیل از قول مرحوم آیةالله سیدابوالقاسم خویی می گوید: «ما در نجف اشرف هیچ چیز را مانع درسی و مباحثه علمی نمی دانستیم، بلکه درس را مانع همه چیز می دانستیم. حتی پسرم در خانه ما وفات نمود و ما موقع درس، جلسه درس را تعطیل نکردیم.»

اساتید ایشان در خارج فقه و اصول حضرات آیات سیدمحمد حجت، میرزا علی ایروانی، شیخ محمدحسین اصفهانی معروف به کمپانی و سیدابوالحسن اصفهانی و آقاضیاءالدین عراقی بودند.

سیدعلی اصغر خویی پس از نه سال تحصیل و تحقیق و دریافت اجازه اجتهاد از دست اساتید خود در سال 1350 قمری به زادگاه خود، خوی مراجعت کرد، البته این مراجعت در پی درخواست رسمی اهالی شهرستان خوی و به دستور مرجع عالی دینی مرحوم آیةالله سیدابوالحسن اصفهانی صورت گرفت. ایشان پس از حدود پنج سال اقامت در خوی دیگر بار عزم سفر کرده و راهی نجف اشرف گردید. سفر ایشان این بار نزدیک به چهار سال طول کشید که هم زمان، به تدریس دروس فقه و اصول همت گماشت. سرانجام در سال 1358 قمری برای همیشه راهی ایران شد و در خوی رحل اقامت افکند.

آیةالله سیدعلی اصغر خویی پس از استقرار در خوی، خدمات علمی و فرهنگی خود را که حول محور تدریس، تبلیغ و احیای حوزه علمیه بود ادامه داد. ایشان در مسجد معروف «ملامحسن» در مرکز شهر و در مسجد «شعبان» که در نزدیکی منزل مسکونی اش بود اقامه نماز جماعت کرده، با بر پایی مجالس وعظ و سخنرانی در نشر معارف الهی و دفاع از حریم شیعه تلاش گسترده داشت.

ایشان با کمک بعضی از خیّرین، بازسازی و احیای مدرسه علمیه نمازی خوی را که رو به تخریب و ویرانی نهاده بود آغاز کرد و با تأسیس کتابخانه برای مدرسه، شروع به جذب و پذیرش طلاب علوم دینی نمود. خود تدریس و تربیت آنان را به عهده گرفت و اکنون بسیاری از علما و فضلا که در مناطق مختلف آذربایجان و ایران مشغول خدمات هستند، از تربیت یافتگان ایشان محسوب می شوند.

تنها سه سال از اقامت ایشان در خوی می گذشت که مسئله واگذاری نفت شمال به شوروی مطرح شد و ایشان با این عمل دولت مخالفت نمود که در نتیجه به خاطر خودداری از امضا و تأیید آن واگذاری ننگین، ناچار به انتقال به تهران شد. این روحانی آزاده در طول اقامت خود در تهران به خدمات علمی و فرهنگی مشغول بود. در یکی از مساجد اطراف گلوبندک نماز جماعت اقامت می کرد و معارف دینی را با بیانی ساده و همه فهم برای مردم بیان می کرد.

با آغاز نهضت بزرگ ملت ایران به رهبری حضرت امام خمینی قدس سره آیةالله خویی که از عالمان تراز اول تهران به شمار می رفت در تأیید و حمایت امام فعالیت سیاسی خود را آغاز نمود و نقش مؤثری در حرکت های مردمی ایفا کرد. ایشان در اعتراض به دستگیری امام در سال 1342 با امضای اعلامیه ای که از سوی علمای تهران انتشار یافت، این عمل شاه را شدیداً محکوم کرد. پس از تبعید امام به کشور ترکیه نیز با ارسال نامه ای به سفیر ترکیه در تهران ابراز داشتند که معظم له مورد توجه عموم مسلمین، مخصوصاً جامعه روحانیت هستند و تأکید کردند تا سفیر به دولت متبوع خود موقعیت و شخصیت ممتاز امام را گزارش کند و موجبات سلامتی و استراحت معظم له را فراهم نماید. در واقع زندگی و موضع گیری های سیاسی و مبارزاتی آیةالله سیدعلی اصغر خویی از سال 1342 تا زمان ارتحالش، هماره در حمایت از اسلام و منافع ملی کشور بوده است.

این عالم وارسته بسیار متواضع و خوش صحبت بود. با آیات عظام سیدمحمد حجت و علامه طباطبایی مرتبط و مأنوس بود. در کارهای روزانه اش دقیق و منظم بود و در واقع او را باید الگوی نظم و انظباط دانست. آیةالله مرقاتی [داماد معظم له] می گوید: روزی موعظه ای از ایشان خواستم، در جواب فرمود: «هر شب که به خواب می روی چنان فرض کن که به خواب همیشگی می روی و دیگر از خواب برنمی خیزی و چون بیدار شدی، شکری به درگاه خداوند به جای آور که تو را حیات دوباره داده، قدرش را بدان و فرصت توبه را از دست مده.»

این عالم فرزانه سرانجام پس از عمری عبادت و خدمت به مکتب اهل بیت علیهم السلام در سال 1402ق در تهران دعوت حق را لبیک گفت و به ملکوت اعلی پیوست. پیکر پاکش پس از انتقال به قم با حضور چشم گیر علما، مراجع و مردم متدین قم تشییع گردید و سپس در مسجد موزه حرم مطهر کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها به خاک سپرده شد.

کلمات کلیدی
فرزندان  |  زندگینامه  |  حوزه علمیه نجف  |  فضایل اخلاقی  |  استادان  |  رحلت  |  سفر به عتبات عالیات  |  تولد  |  آثار و تألیفات  |  از نگاه دیگران  |  خاندان  |  فعالیت های سیاسی  |  فعالیت های علمی و فرهنگی  |  مهاجرت به تهران  |  سید علی اصغر صادقی خویی  |  بازگشت به خوی  | 
لینک کوتاه :  
نویسنده : هاشمی تاریخ : 1397/08/10

سلام طبق نوشته می دانم از سادات کوه کمر هستم ولی در یافتن اجداد مشکل دارم. چگونه با آیت الله علوی خویی یا فرد مطلع تماس حاصل نمایم؟ با تشکر

نویسنده : توحید كاظم لو تاریخ : 1393/04/03

با سلام و احترام به عرض می رساند اكثر علمای مندرج در مشروحه فوق به رحمت خدا رفته اند از جمله حاج آقا بصیری و حاج آقا مصری