علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن پانزدهم  /  مجتبی تهرانی

آقا مجتبی تهرانی در آغاز نهضت امام خمینی


تعداد بازدید : 64     تاریخ درج : 1393/08/27    

آقا مجتبی تهرانی در پی آغاز نهضت امام خمینی همگام با سایر انقلابیون پا به عرصه مبارزه گذاشت. ایشان در تظاهرات مردم تهران روز سه شنبه 2 بهمن 1341 که با همراهی آیت الله حاج سید احمد خوانساری برپا شد، شرکت داشت و همراه با تظاهرکنندگان وارد بیت آیت الله سید محمد بهبهانی شد.[1] همچنین اعلامیه امام در تاریخ 3 بهمن 1341 به وسیله معظم له به چاپ رسید.[2] علاوه بر این اعلامیه ای که با امضای 9 تن از علما و مراجع قم،[3] از جمله امام همراه بود، نیز به وسیله حاج آقا مجتبی چاپ و پخش شد. آنگاه که متن خطی اعلامیه به دست او رسید، در آن یک خط خوردگی دید. او پیش از آن که آن را به چاپ خانه تحویل دهد به میدان توپخانه آن روز که اداره مخابرات در آن قرار داشت، رفت و از کابین با بیت امام در قم تماس گرفت و در مورد خط خوردگی در متن خطی اعلامیه پرسید و اطمینان یافت که آن خط خوردگی از جانب خود امام است.[4]

تنظیم و انتشار توضیح المسائل امام خمینی

از دیگر اقدامات آیت الله مجتبی تهرانی در حمایت از امام خمینی، اقدام به تنظیم و سپس انتشار توضیح المسائل ایشان بود. آقا مجتبی تهرانی در مورد چاپ این توضیح المسائل می گوید: وقتی غائله تصویب نامه انجمن های ایالتی و ولایتی پیش آمد و امام وارد صحنه شدند، در صدد بر آمدم که توضیح المسائل ایشان را به چاب برسانم. موافقت آن را از امام گرفتم و از آقای شیخ علی اصغر علامه خواستم توضیح المسائل امام را تنظیم کنند و برای چاپ آماده سازد وقتی پیش از چاپ به من نشان داد آن را نپسندیدم، خودم دست به کار شدم و آن را طبق نظر امام تنظیم کردم و با فتاوای ایشان تطبیق دادم این توضیح مسائل در روز هشتم محرم (1 خرداد 1342) از چاپ درآمد و در دسترس مقلدین امام قرار گرفت.[5] در صفحه اول توضیح المسائل مذکور، دست خط امام خمینی به چاپ رسیده بود به این مضمون که: عمل به این رساله که بعضی از موثقین آن را با فتاوای من تطبیق داده اند مجاز است.[6]

آیت الله مسعودی خمینی در مورد هزینه چاپ این رساله می گوید: «ایشان [امام خمینی] در خصوص هزینه چاپ این رساله وجهی نپرداختند و گفتند هر کس مایل است این رساله به دست مردم برسد، باید هزینه اش را هم بپردازد. حتی از توزیع مجانی رساله که گاه به نیت افزودن به تعداد مقلدین مرسوم بود، پرهیز کردند.»[7]

به گفته آیت الله مسعودی خمینی«بخشی از هزینه چاپ رساله ایشان را یکی از تجار و ناشرین تهران به نام آقای مصدقی[8] پرداخت و بخشی را هم حاج آقا مجتبی و حاج آقا مرتضی تهرانی به گردن گرفتند. خیال می کنم حدود ۵۴۰۰ تومان به نرخ آن روز، هزینه برداشت.»[9]

پی نوشت ها:

[1] این تظاهرات توسط مردم تهران و در اعتراض به انقلاب سفید شاه برگزار شده بود. در این روز از اوّل صبح بازار و مغازه های اطراف آن به عنوان حمایت از مرجعیت بسته شد. مردم دسته دسته به منزل آیت الله خوانساری رفتند. آیت الله خوانساری به منظور نشان دادن اعتراض به سوی منزل آیت الله بهبهانی حرکت کرد. در حالی که عده ای از روحانیون تهران وی را همراهی می کردند مردم پشت سر ایشان حرکت می کردند و شعار می دادند. تظاهرکنندگان وارد خیابان بوذرجمهری شدند و به سمت چهار راه سیروس حرکت نمودند و در اوّل بازار آهنگران به منزل آیت الله بهبهانی وارد شدند.

[2] پیش از پخش آن از بیت امام به او زنگ زدند و خبر دادند که امام پخش آن را روا نمی دانند و دستور اکید داده اند که پخش نشود.

[3] اعلامیه مشترک مراجع و علمای قم - اعلامیۀ مزبور نخستین اعلامیۀ دسته جمعی مقامات روحانی بود که منتشر شد و نظر به اینکه 9 نفر از علما و مراجع آن را امضا کرده بودند به اعلامیۀ 9 امضایی معروف شد. متن این اعلامیه در اسفندماه 1341 منتشر شد.

[4] روحانی، سید حمید، حاج آقا مجتبی تهرانی شاگرد دلباخته مکتب امام، پیشین، ص 32.

[5] همان، ص 30.

[6] مقدمی شهیدانی، سهراب، نقدی بر مدخل «امام خمینی» در دایره المعارف تشیع، تهران، بنیاد تاریخ پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی، 1396، ص 81.

[7] خاطرات آیت الله مسعودی خمینی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 198.

[8] حاج حسین مصدقی، فرزند محمد در سال 1282 ﻫ ش در شهر تهران به دنیا آمد. او که در بازار تهران به کاغذ فروشی اشتغال داشت، در سال 1341 در جریان مخالفت با قانون انتخابات انجمن های ایالتی و ولایتی دارای فعالیت های گسترده ای بود. در راستای همین فعالیت ها در تاریخ 1 / 3 / 1342 به ساواک احضار و 23 روز بعد به اتهام همکاری با روحانیون در نشر اعلامیه، دستگیر و به مدت 8 روز زندانی شد. وی در تاریخ 11 / 12 / 1343 مجدداً به اتهام عضویت در هیئت های مؤتلفه دستگیر که 6 روز بعد از او رفع سوء ظن شد. مشارالیه در تاریخ 17 / 11 / 1343 به ساواک گفت: «حدود سه ماه است با حضرت آیت الله خمینی مربوط هستم و رساله ایشان را چاپ می کنم.» حسین مصدقی مجدداً در تاریخ 2 / 8 / 1346 مورد سوء ظن قرار گرفت، ولی زندانی نشد. حاج حسین مصدقی یکی از عوامل اصلی چاپ و توزیع رساله های حضرت امام خمینی(ره) بود و در این راه تلاش های فراونی داشت. وی در تاریخ 1 / 5 / 1350 به علت سکته قلبی درگذشت.

[9] خاطرات آیت الله مسعودی خمینی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 198.

لینک کوتاه :