علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن پانزدهم  /  عبدالکریم حق شناس

توصیه های اخلاقی


تعداد بازدید : 92     تاریخ درج : 1393/08/28    

بیانات اخلاقی آیت الله حق شناس در جان آدمی اثر فراوانی می گذاشت و شنونده را در مسیر اخلاق و معنویات حرکت می داد. مطالب ایشان مبتنی بر آیات و روایات و به مناسبت از اشعار و حکایات استفاده می کرد. مهم ترین مطالبی که ایشان بارها توصیه می کرد، چنین است:

1ـ خواندن نماز شب:

«اوّل سفر الی الله سحرخیزی است و آب حیات در درون تاریکی شب به دست می آید. شیطان سعی فراوانی دارد که ما را از سحرخیزی باز دارد. امام حسن عسکری(علیه السلام) می فرماید: سفر الی الله جز به احیای شب طی نمی شود.»[1]

روزی فرمود:

«فرشهای خانه من شاهد اشکها و نماز شب من بوده است. من از اعضا و جوارح خود شرمنده ام که این همه به آنها زحمت دادم.

2ـ حضور در درس اخلاق:

حضور در درس اخلاق را نیاز همگان می دانست. خواندن کتاب «جامع السعادات» را بسیار توصیه می کرد و درس می داد. جوانان را به حضور در جلسه موعظه و اخلاق توصیه می نمود و می فرمود:

«در جلسات موعظه ملائکه حضور دارند و بدها را به میمنت حضور خوبها می بخشند. خودبینی و بزرگ بینی و تکبّر را از ما می گیرند و عزّت و سربلندی به ما عطا می کنند.»[2]

علاوه بر استاد اخلاق، داشتن یک رفیق خوب و هشیار را شرط راه می دانست.[3] خودش نیز در دوران طلبگی دوستان مناسبی را برمی گزید که از آنها می توان به آیت الله حاج شیخ علی مشکینی اشاره کرد.[4]

3ـ ترک غیبت:

ایشان بارها به ترک غیبت توصیه می کرد و آن را گناه اوّل عالم به حساب می آورد. تمام رفقای طلبه، بازاری و... مسائل فرعی غیبت را هم می دانستند و رعایت می کردند. ایشان نکات دقیق مسئله غیبت را به مردم یاد می داد و آنان را از انجام آن برحذر می داد. اصولاً بر حفظ زبان تأکید فراوانی داشت. به جوانان می فرمود: مواظب زبانتان باشید، خدا حاجتتان را برآورده می کند.[5]

4ـ نماز اوّل وقت:

اوّلین توصیه ایشان به کسی که خدمت ایشان می رسید، توجه به نماز اوّل وقت بود. به دانش آموز می فرمود: اگر نمازت را اوّل وقت بخوانی قبولی تو را در امتحانات تضمین می کنم. در این رابطه حجت الاسلام محمد علی جاودان می گوید:

«یک روز با یکی از دوستان محضر ایشان رفته بودیم، آن وقت منزل ایشان نزدیک مسجد امین الدوله بود. مجلس هم مجلس خاصی بود. ایشان دفعتاً شروع به صحبت کردند و فرمودند: به آقا حجة بن الحسن عرضه داشتم من یتیم هستم و پدر ندارم. فرمود: من پدر شما هستم. حضرت سپس به من امر کردند: نماز جماعت، نماز شب، توجه به درس و مطالعه. آقای حق شناس این سه مطلب را در زندگی به جا می آورد و هر سه وصیت حضرت را به دقت انجام می داد. گاهی می دیدم بی وقفه سه ساعت مطالعه می کند و سعی می کند حتّی یک نمازش را هم فرادی نخواند. نماز شب را هم ترک نمی کرد و اساساً رفقای خود را افرادی می دانست که در نماز جماعت حاضر می شوند.[6]

5ـ اهتمام به زیارت عاشورا:

برای برآورده شدن خواسته ها، خواندن زیارت عاشورا را ـ با دستور خاصی ـ توصیه می کرد و آن را بسیار مجرّب می دانست. دستور چگونگی زیارت عاشورای ایشان از حضرت آیت الله العظمی بروجردی بود. در این شیوه ابتدا یکصد مرتبه تکبیر و سپس یک بار سلام و لعن زیارت خوانده شود، سپس زیارت عاشورا را آغاز و تا اوّل لعن، قرائت کند. در اینجا برخیزد، دو رکعت نماز به حضرت ابا عبدالله هدیه کند و پس از نماز صد مرتبه تکبیر بگوید و دوباره متن زیارت عاشورا را بخواند. آنگاه لعن و سلام را صد مرتبه تکرار و زیارت را تمام کند و بعد دو رکعت نماز زیارت بخواند. این عمل را باید چهل روز به طور مستمر به جا آورد. ایشان مسائل بسیار مهمّ را با این شیوه حل می فرمود.

حضرت حجت الاسلام جاودان در این رابطه می فرماید:

«من نمی دانم ریشه این توجه فراوان از کجاست، اما خودشان از همان دوره تحصیل نزد آقای بروجردی نقل می کرد که مدتی زیارت عاشورا را خواندم هنوز به روز چهلم نرسیده بودم که شک کردم که آیا این خواندن تأثیری دارد یا خیر؟ همان شک مرا از عمل بازداشت، زیرا عمل با شک اثر گذار نیست. فردا هنگامی که در مدرسه فیضیه مباحثه می کردم، شخصی پشت درب آمد و گفت: فلانی را صدا کنید. من گفتم ایشان داخل شود. گفتند: داخل نمی آید. رفتم جلوی درب آن شخص به من گفت: دیشب ولی عصر را در خواب دیدم، فرمود به فلان حجره برو و به فلانی بگو در عمل زیارت عاشورای خود شک نکند و این عمل را ادامه دهد. ایشان تمام حوائج خود را به این شکل برآورده می کرد و به دیگران هم همین را توصیه می کرد. یکبار فرمود:

من برای خرید خانه پول کم داشتم و به کسی هم نمی گفتم. شروع به خواندن زیارت عاشورا کردم. وسط زیارت کسی درب خانه را زد. درب را باز کردم. آن شخص مبلغ را داد و رفت و کمبود مبلغ خانه به آن حل شد.

بار دیگر نقل می کرد:

یک آقایی در زمان شاه دختر دانشگاهی داشت که در جریان سیاسی او را گرفته بودند و آزادی او بسیار مشکل بود. پدر وی که تاجر طراز اوّل بازار بود حاضر شده بود مبلغ سه میلیون تومان بدهد تا او را آزاد کنند، اما نتوانست! من به وی گفتم: من دخترت را تا چهل روز آزاد می کنم شروع به خواندن زیارت عاشورا کردم. روز چهلم دختر وی آزاد شد. برای تشکر از من، مقداری ماست آورد.»[7]

نگارنده یکبار از ایشان شنیدم که شخصی چند دختر داشت که آنها از خواستگار بی بهره بودند. به او همین عمل را توصیه کردم. خودش بعداً برایم نقل کرد که شب سی و نهم با خود گفتم میرزا عبدالکریم هم ما را سر کار گذاشته است. در این حال زنگ خانه زده شد. رفتم درب را باز کردم، دیدم شما پشت درهستید و فرمودید بگذار روز چهلم بشود بعداً اینگونه فکر کن! روز چهلم خواستگارهایی آمدند و ازدواج شکل گرفت. ایشان می فرمود: آن شخص من نبودم!

6ـ برپایی روضه:

یکی دیگر از توصیه های ایشان برپایی روضه به ویژه روزه حضرت علی اصغر(علیه السلام) بود و این کار را دارای برکات فراوانی می دانست.

حجت الاسلام جاودان در این زمینه می گوید:

«هر وقتی یکی از دوستان ایشان به حج مشرف می شد، ایشان برای ملاقات می آمد و می فرمود: دعای شما که از حج آمده اید، مستجاب است سپس دعا کرده و روضه حضرت علی اصغر(علیه السلام)می خواند و توسل مختصری برپا می شد. یک وقت می فرمود: من متوسل به حضرت اباعبدالله(علیه السلام)بودم، حضرت را دیدم که قنداقه کوچکی بر دست داشتند و حاجتم برآورده شد.»

نگارنده مکرر از ایشان شنیدم که می فرمود:

«گذرنامه کربلایم صادر نمی شد و این امر برایم ممکن نبود، ولی میل داشتم به زیارت بروم. خوابیدم در خواب به من گفتند: چرا از روضه حضرت علی اصغر (علیه السلام) غافلی! بیدار شدم و و روضه برپا کردم. پس از آن به مکان صدور گذرنامه رفتم. مسؤل این امر گفت عجبی است با دستور جدید گذرنامه شما تا 15 روز صادر می شود. اما من برای رفتن عجله داشتم و با این مشکل نمی توانستم ایام زیارتی در کربلا باشم. خوابیدم، دوباره مرا به خواندن روضه توصیه کردند. روضه برپا کردم و بار دیگر به محل صدور گذرنامه رفتم. آن شخص گفت: شما اهل معجزه اید. فردا گذرنامه شما می آید.

پی نوشت ها:

[1] جزوه ما ترک هواست کشتی دریای معرفت.

[2] همان.

[3] همان.

[4] مصاحبه به حجت الاسلام محمد علی جاودان.

[5] مصاحبه به حجت الاسلام محمد علی جاودان.

[6] همان.

[7] مصاحبه به حجت الاسلام محمد علی جاودان.

لینک کوتاه :