علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن پانزدهم  /  سید عبدالکریم موسوی اردبیلی

هجرت به قم

تعداد بازدید : 35     تاریخ درج : 1393/09/01    

حضرت آیت ا... العظمی موسوی اردبیلی در رمضان المبارك 1322 ه ش تصمیم گرفتند به شهر مقدس قم مهاجرت نموده تحصیلات عالیه را در آن شهر مقدس ادامه دهند و در آخر همان ماه از اردبیل خارج و در نهم شوال وارد شهر مقدس قم شدند و در یكی از حجرات فیضیه رحل اقامت افكندند. مدت اقامت ایشان در شهر مقدس قم، سه سال و اندی به طول انجامید كه در این مدت لمعتین، رسائل، مكاسب، كفایتین، مباحثی از درس خارج اصول و بحث هایی از تفسیر قرآن و فلسفه را فراگرفته همزمان به تدریس معالم، لمعتین و قوانین مشغول شدند. معظم له در این مدت از محضر اساتید بزرگواری استفاده برده و كسب دانش نمودند؛ از جمله مقداری از مكاسب و جلد اول كفایه را نزد آیت ا... العظمی سید محمّد رضا گلپایگانی، بیع مكاسب و جلد دوم كفایه و شرح هدایه میبدی را نزد آیت ا... العظمی حاج سید احمد خونساری، رسائل را نزد آیت ا... حاج شیخ مرتضی حائری و آیت ا... سلطانی، منظومه را نزد آیت ا... حاج میرزا مهدی مازندرانی و اسفار را نزد آیت ا... سید محمد حسین طباطبائی قدس سرهم، به تحصیل پرداختند.

معظم له هیچگاه از ترویج معارف دین غفلت نكرده در ایام تبلیغ در مناطق مختلف ایران مجالس وعظ و خطابه تشكیل داده با سخنرانی های مذهبی خویش، شور و نشاط معنوی به جامعه تزریق می كردند. در آن تاریخ زعامت حوزه علمیه قم بر عهده آیات عظام مرحومین حجت كوه كمره ای، سید محمد تقی خونساری و صدرالدین اصفهانی بود و امور مربوط به روحانیت شهر نیز توسط آیت ا... فیض، آیت ا... كبیر و آیت ا... روحانی قدس سرهم اداره می شد. بزرگانی چون آیات عظام امام خمینی، سید محمد رضا گلپایگانی، حاج شیخ محمد علی عراقی(اراكی) و سید محمد داماد قدس سرهم جزء شخصیت های روحانی طبقه دوم حوزه محسوب می شدند و سطوح عالی دروس حوزوی را تدریس می نمودند. در همان ایام، برخی از فضلاء حوزه علمیه قم تصمیم گرفتند كه برای اعتلاء حوزه علمیه، مرحوم آیت ا... العظمی بروجردی رحمه الله را به قم دعوت كنند. با فعالیت پی گیر این علماء، ایشان به قم آمده با شروع تدریس، حوزه علمیه را با نشاط تر، پر بارتر و پر جنب و جوش تر ساختند.

در آن سال ها به واسطه هجوم نیروهای بیگانه به ایران، وضعیت سیاسی كشور و به تبع آن قم، آشفته بود. از طرف دیگر، به دلیل حضور نیروهای روسی در آذربایجان كه منجر به قطع كمكهای ارسالی از طرف خانواده های آذری شده بود، طلاب آذری در مضیقه شدید مالی قرار گرفته بودند. مقارن این ایام، حضرت آیت ا... العظمی سید ابوالحسن اصفهانی رحمه الله در نجف اشرف رحلت فرمودند كه فوت ایشان انعكاس عظیمی در جهان تشیع خصوصا در ایران داشت. حكومت وقت ایران با اهمیت دادن به رحلت ایشان، قصد داشت از یك طرف توده ایها و مخالفین خود را تضعیف نماید و از طرف دیگر حتی الامكان مقدمات انتقال حوزه علمیه از نجف به قم را فراهم نماید تا شاید بتواند با استفاده از وجهه روحانیت، ثبات سیاسی كشور را تضمین نماید.

در راستای همین اهداف، محمدرضا پهلوی تلگراف تسلیت رحلت مرحوم آیت ا... العظمی اصفهانی رحمه الله را خطاب به آیت ا... العظمی بروجردی رحمه الله ارسال كرد كه این عمل نشان از قدرت روز افزون حوزه علمیه در آن روزگار داشت؛ هر چند بعدها رژیم پهلوی متوجه خطرات ناشی از چنین اشتباهاتی شد و تمامی توان خودرا به كار گرفت ولی هرگز نتوانست مانع محبوبیت و اقتدار روز افزون روحانیت و حوزه های علمیه شود. با توجه به شخصیت بارز علمی مرحوم آیت ا... العظمی بروجردی رحمه الله از یك سو و سیاست بی طرفی حكومت وقت از سوی دیگر، تلاش و كوشش فضلاء حوزه برای تثبیت و تعمیق حوزه علمیه قم موثر افتاد و علماء و روحانیون از هر طرف به قم رو آوردند و جنب و جوش فراوانی در حوزه آغاز شد. در همان ایام حوزه نجف آرامش سابق خود را حفظ كرده محیط علمی آرامی به شمار می رفت.

حضرت آیت ا... العظمی موسوی اردبیلی كه آن روزها سخت تشنه تحصیل بودند و محیطی آرام و مناسب را برای تحصیل و تدریس جستجو می كردند، نجف را برای این منظور مناسب تر تشخیص داده عزم سفر به آن دیار نمودند.

لینک کوتاه :