علما و مفاخر  /  علما و بزرگان دینی  /  قرن پانزدهم

محی الدین فاضل هرندی

حضرت آیت الله محی الدین فاضل هرندی در سال 1313 هجری شمسی در شهر هرند به دنیا آمد. ایشان در سال ۱۳۲۲ هجری شمسی به همراه خانواده، به اصفهان مهاجرت کرد و ادبیات و مقدمات را نزد پدرش که از علمای برجسته حوزه علمیه اصفهان به شمار می‌رفت، آموخت. سپس در سال ۱۳۳۰ به قم رفت و از محضر اساتیدی چون روح‌الله خمینی، سید حسین بروجردی، سید محمد محقق داماد، سید محمدرضا گلپایگانی و محمدعلی اراکی کسب فیض نمود.

تعداد بازدید : 2094     تاریخ درج : 1399/09/26    

تولد

حضرت آیت الله محی الدین فاضل هرندی در سال 1313 شمسی در شهر هرند فرزندی از خانواده ای متدین و روحانی پا به عرصه وجود نهاد که او را محی الدین نام نهادند. پدرش، آیت الله حاج شیخ یحیی فاضل هرندی از خواص و شاگردان آیت الله العظمی شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی و آقا سید محمد نجف آبادی و میرصادق خاتون آبادی بود و از آثار ایشان حاشیه بر وقایه الاذهان است. وی در سال 1369 هجری شمسی وفات یافت و در تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.

تحصیلات

آیت الله محی الدین فاضل هرندی تا سال 1322 شمسی در هرند زندگی کرده است. وی در مدت سه سال، نوشتن و قرائت قرآن را در مکتب خانه های هرند فرا گرفت و از سال 1322 ش. در پی مهاجرت پدرش (آیت الله یحیی فاضل) با خانواده رهسپار اصفهان گردید و تا سال 1330ش. در آنجا ادبیات فارسی دوره ابتدایی و پس از آن دوره مقدمات حوزه علمیه را فراگرفت. سپس در سال 1330 به قم هجرت نمود و تا سال 1337 در این شهر مقدس به تحصیل اشتغال داشت و دوره سطح را طی نمود. و بعد از آن به تحصیل دروس خارج فقه و اصول پرداخت. ایشان به دلیل قریحه سرشار و بیان شیوا از ابتدای اشتغال در دروس به تدریس مقدمات، ادبیات، معانی بیان و منطق پرداخت و در سال 1340 شمسی به تدریس دروس سطح و سپس رسائل و مکاسب مشغول گردید که تا زمان وفات وی ادامه داشت و در طول این مدت شاگردان فراوانی پرورش داده که جامعه اسلامی از آن ها بهره مند است. وی دروس سطح خود را در مدرسه آیت الله العظمی گلپایگانی و مدتی هم شرح لمعه را در مدرسه حقانی تدریس می کردند.

اساتید

آیت الله محی الدین فاضل هرندی در طول دوران تحصیل، از اساتید برجسته ای بهره برد که از علمای طراز اول جهان اسلام به شمار می آمدند؛ از جمله:

امام خمینی(ره)، آیت الله سید حسین بروجردی، آیت الله سید محمد محقق داماد، آیت الله سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، آیت الله محمد علی اراکی.

شاگردان

بسیاری از فضلای حوزه علمیه قم از درس آیت الله محی الدین فاضل هرندی استفاده نموده اند؛ برخی از این بزرگان عبارتند از:

1. جواد محدثی؛ 2. شهید حسن مهدوی؛ 3. غلامرضا معصومی؛ 4. محمود مهدی پور؛ 5. محمود شریفی؛ 6. جعفر قدیانی؛ 7. سید علیرضا صدر حسینی؛ 8. سید احمد زرگر؛ 9. عبدالکریم پاک نیا؛ 10. میر لوحی اصفهانی؛ 11. شهید ذبیح الله کرمی؛ 12. عبدالله محمدی نجات؛ 13. محمدباقر مصباح خراسانی.

هم بحث ها

در حوزه های علمیه رسم متداول بر این است که پس از ارائه درس از سوی استاد، طلاب چند نفری با هم به مباحثه درباره آن درس می پردازند. شیخ محی الدین نیز بدین گونه با گروهی از طلبه های آن زمان که از علمای عصر حاضرند، به مباحثه می پرداخت که از آن جمله اند: آیت الله محمد مؤمن قمی، آیت الله محمد علی گرامی، آیت الله مرتضی مقتدایی اصفهانی.

تألیفات

1. ترجمه و شرح مکاسب شیخ مرتضی انصاری، که در 17 جلد منتشر گردید و عموم طلاب و پژوهشگران حوزه علمیه قم از آن بهره می گیرند.

2. کتاب انفال،که نزدیک به 500 صفحه دارد و با همکاری برخی دوستان آیت الله محی الدین فاضل هرندی تدوین گردید.

3. حریم در فقه شیعه، این کتاب در سال 1376 به همت دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در قطع رقعی در هشتاد و هشت صفحه چاپ گردیده است. موضوع این کتاب درباره حریم خانه، راه، روستا، چاه، چشمه، دیوار، نهر و قنات است که در ابواب گوناگون احکام فقهی آن ها بیان گردیده است.

فعالیت های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی

آیت الله محی الدین فاضل هرندی برای مبارزه با حکومت پهلوی با افرادی که به خاطر دین با رژیم مخالف بودند رابطه دوستی برقرار می کرد. وی فعالیت های خود را به عنوان وظیفه نهی از منکر و مبارزه با بدعت صورت می داد؛ لذا پس از علنی شدن فعالیت گروه مذهبی و انقلابی و متعهد فدائیان اسلام به رهبری شهیدنواب صفوی، به طور رسمی به عضویت این گروه مذهبی، سیاسی، در آمد و از یاران نزدیک شهید نواب و«واحدی» قرار گرفت.

پس از رحلت حضرت آیت الله العظمی بروجردی و مسأله انجمن های ایالتی و ولایتی و قضیه رفراندوم شاه و مسأله کاپیتولاسیون، برای انجام کارهای سیاسی اعلام آمادگی نموده و به صف مبارزین و انقلابیون پیوست پس از سخنرانی های شدید امام خمینی (ره(در این باره علیه رژیم، اقدامات خود را در حمایت از امام (ره) شدت بخشید.

آیت الله فاضل هرندی پس از تبعید امام خمینی (ره) به ترکیه و سپس به نجف اشرف، همراه با یاران امام نامه ها و اعلامیه های بسیاری علیه اقدامات رژیم پهلوی منتشر نمودندودر امضای حدود 30 نامه و اعلامیه شرکت نمود.

آیت الله فاضل هرندی پس از ترور حسنعلی منصور نخست وزیر، برای ادای وظیفه اسلامی و گاه از سوی شهدای بزرگوار، دکتر محمد جواد باهنر و آیت الله غلامرضا سعیدی، سفرهایی جهت انجام وظیفه برملاء کردن رژیم منحوس پهلوی انجام داد.

پس از شهادت آیت الله حاج مصطفی خمینی (ره) که مبارزات رنگی خاص به خود می گرفت و نقطه عطفی در انقلاب اسلامی بود، وی نیز مانند دیگر مبارزان، به افشاگری علیه رژیم ستم شاهی پرداخت؛ در نتیجه در اوایل سال 1357 دستگیر و زندانی گردید و در تیرماه همان سال در اثر شکنجه های شدید عوامل ساواک از زندان به بیمارستان شماره4 شهربانی منتقل شده، سپس آزاد گردید.

در همان سال پس از آزادی از زندان، ماه مبارک رمضان را در شهر سیرجان به سر برد و مبارزات و راهپیمایی های سیاسی آن دیار را سامان داد. همچنین در روز عید فطر بزرگ ترین و بی نظیرترین راهپیمایی را در آن شهر رهبری کرد.

آیت الله فاضل هرندی، در محرم سال 1357 به دلیل سخنرانی های روشنگرانه بر ضد رژیم پهلوی، توسط ساواک دستگیر و ممنوع المنبر گردید. پس از آن به شهر سنندج رفت و برای حمایت از دو طایفه شیعه که به دست رژیم دستگیر شده بودند، به جمع متحصنین در مسجد جامع آن شهر پیوست.

وی در بهمن سال 1357 پس از ورود امام خمینی (ره) به کشور در ستاد استقبال مستقر در مدرسه رفاه، با مرحوم آیت الله ربانی شیرازی و ربانی املشی همکاری داشتند و به دنبال آن در اواخر بهمن ماه برای تأسیس کمیته های انقلاب اسلامی به شهرهای شمال کشور مسافرت نمودند و کمیته های انقلاب اسلامی را در آن جا تشکیل دادند.

آیت الله فاضل هرندی در اسفندماه سال 1357 پس از بازگشت امام (ره) به قم برای بررسی مسائل کردستان در دو مرحله از جانب ایشان به کردستان مسافرت کرده، انجام وظیفه نمودند. وی همچنین در اواخر سال 1357 به دنبال محاصره زندان خرم آباد به وسیله گروه هایی از مردم، سفری به آن شهر نموده و معترضان را به آرامش دعوت کرده، آن غائله را سامان دادند.

مسئولیت ها

1. در سال 1358 از سوی حضرت امام خمینی (ره) به عنوان قاضی شرع شهر قائن منصوب گردید.

2. قاضی شرع و رئیس دادگاه انقلاب اسلامی سیستان و بلوچستان.

3. نظارت بر فعالیت اتحادیه های اسلامی دانشجویان در اروپا به مدت هشت سال.

4. عضویت در شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی.

5. عضویت در شورای عالی کشاورزی.

6. نمایندگی مجلس خبرگان رهبری در دوره اول از سوی مردم استان فارس.

7. نمایندگی مجلس خبرگان رهبری در دوره دوم از سوی مردم استان کرمان.

8. نمایندگی ولی فقیه در ستاد عالی امور عشایر، مستقر در وزارت کشور در سال 1361ـ1362.

9. نمایندگی ولی فقیه در مرکز علوم پزشکی.

10. نمایندگی جانشین فرمانده کل قوا در کمیسیون حل اختلاف، بین سپاه و ارتش در مسائل مربوط به پادگان ها.

11. نمایندگی ریاست مجلس در کارهای مقطعی، مثل شرکت در اجلاسیه صحرا (پلیساریو) مستقر در پاریس و شرکت در مراسم رسمی خاکسپاری امپراتوری ژاپن و….

12. عضویت در شورای عالی بازسازی کشور.

13. عضویت در هیأت مدیره دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، که با انتخاب رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای(دام ظله) صورت گرفت و تا زمان وفات وی ادامه داشت.

14. عضویت چهار ساله در شورای عالی کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جهت بررسی کتب و تدوین ضوابط و معیارهای کلی برای نشر کتاب، به همراه آقایان دکتر داوری، دکتر حداد عادل، حجت الاسلام سید هاشم رسولی محلاتی و… .

15. مسؤولیت گروه مبلغان زبان دان اعزام به حج از سوی بعثه مقام معظم رهبری(دام ظله) به مدت پنج سال.

16. نمایندگی مجلس شورای اسلامی در تیرماه1360 به دنبال شهادت آیت الله دکتر بهشتی به همراه 28 نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در انتخابات میان دوره ای از سوی مردم اقلید فارس به نمایندگی مجلس انتخاب گردید و از بدو ورود، کار خود را در کمیسیون کشاورزی آغاز کرده و به ریاست آن کمیسیون برگزیده شد.

در دوره دوم و سوم مجلس شورای اسلامی از سوی مردم اصفهان انتخاب گردید و به مجلس راه یافتند.

17. ریاست کمیسیون امور اقتصادی و دارایی مجلس به مدت یکسال.

18. ریاست کمیسیون کشاورزی مجلس به مدت هشت سال.

19. تصدی کمیسیون های ویژه مجلس که عبارتند از:

الف: کمیسیون تدوین و بررسی اساسنامه جهاد سازندگی.

ب: کمیسیون خاص ادغام یا تفکیک وظایف وزارت خانه های جهاد سازندگی و کشاورزی.

ج: کمیسیون خاص بررسی طرح قانون بخش تعاون در نظام جمهوری اسلامی ایران.

20. و سرانجام در سال 1359 در ستاد مرکزی هیأت های هفت نفره و به نمایندگی ولی فقیه در ستاد مزبور منصوب گردید و تا هنگام فوت وی به حکم مقام معظم رهبری(دام ظله) در این سمت مشغول بود.

رحلت

آن عالم بزرگوار پس از سال ها مبارزه و تحصیل و جهاد فی سبیل الله، پس از تحمل بیماری در سن 72 سالگی در روز چهارشنبه 27 اردیبهشت 1385 شمسی به دیار باقی شتافت و پیکر مطهرش پس از تشییع توسط مردم قم واقامه نماز میت به امامت حضرت آیت الله العظمی وحید خراسانی بر آن، در صحن بزرگ حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه علیها السلام (صحن اتابکی)، در حجره شماره 21 به خاک سپرده شد.

به همین مناسبت، حضرت آیت الله خامنه ای(مد ظله العالی)، رهبر معظم انقلاب اسلامی، پیام تسلیتی صادر کردند که متن پیام به این شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

درگذشت مرحوم مغفور حجت الاسلام و المسلمین آقای حاج شیخ محی الدین فاضل هرندی رحمة الله علیه را به خانواده ی محترم و فرزندان مکرم ایشان و نیز به همه ی علاقمندان وارادتمندان آن عالم خدوم و مجاهد تسلیت می گویم، ایشان عمری را در خدمت انقلاب و نظام جمهوری اسلامی و حوزه های علمیه گذرانیدند و امید است خدمات ایشان در نزد حضرت حق جل و علا مشکور و روح ایشان مشمول مغفرت و رحمت الهی باشد.

سید علی خامنه ای

27اردیبهشت 1385

کلمات کلیدی
حوزه علمیه  |  عالم دین  |  علما و بزرگان  | 
لینک کوتاه :