پرسش‌های مرتبط با احكام وكالت

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

من وکیل یکی از شرکت ها هستم و در برابر پولی که به عنوان اجرت به من می دهند، اعمالی مانند تبلیغات و خدمات پس از فروش وشرکت در نمایشگاه های بین المللی و مانند این ها را انجام می دهم، پولی که از شرکت دریافت می کنم چه حکمی دارد؟

 

گرفتن اجرت وکالت در برابر انجام کارهای مربوط به آن، در صورتی که از اعمال مباح باشند، اشکال ندارد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

شخصی زمینی را از وکیل مالک به طور قسطی خریده است و بعد از آن که اقساط آن را پرداخت نمود، موکّل ادّعا می کند که معامله را فسخ کرده و آن را به مالکیت خود بازگردانده است، آیا این ادّعا توسط او صحیح است یا آن که مشتری حق دارد مبیع را از او مطالبه نماید؟

 

 بیع زمین توسط وکیل به وکالت از مالک، محکوم به صحّت و لزوم است و مبیع، ملک مشتری است و موکّل باید آن را به او تحویل دهد و تا زمانی که ثابت نکرده است که خیار دارد حق فسخ عقد و بازگرداندن زمین به ملکیت خود را ندارد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

شخصی چندین قطعه زمین را به وکالت از مالک آن با اسناد عادی فروخته و مالک با وکیل قرار گذاشته که به هیچ کدام از خریداران سند رسمی داده نشود، بعد از فوت مالک، ورّاث او با اقرار به ملکیت خریداران نسبت به زمین ها، ادعا می کنند که مسئولیت دادن سند رسمی به آنان با وکیل است و در حال حاضر با آن که او پول زمین ها را در آن زمان دریافت کرده و تحویل مالک داده است ولی سند رسمی و قیمت فعلی آن را از او مطالبه می کنند. با توجه به این مطالب آیا مسئولیت ثبت اسناد رسمی به نام خریداران با ورثه است یا وکیل؟ و آیا ورثه حق مطالبه قیمت یا مابه التفاوت قیمت آن زمان با قیمت کنونی را از او دارند؟

 

هیچ یک از مسئولیت ها و هزینه های ثبت سند رسمی به نام های خریداران بر عهده وکیل نیست و در مورد پول زمین ها هم اگر ثابت شود که آن ها را از خریداران گرفته و تحویل موکّل خود یعنی همان مالک داده است، ورثه حق مطالبه آن را از او ندارند و خریداران نیز نمی توانند چیزی را از او مطالبه کنند و همچنین ورثه حق مطالبه مابه التفاوت قیمت زمین ها و قیمت کنونی آن ها را ندارند.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا جایز است وکیل هایی که از طرف مجتهد مجاز هستند، حقوق شرعی را در زمان حیات آن مجتهد به مجتهد دیگر بدهند؟

 

بر وکیل واجب است آن چه را به عنوان وکالت گرفته به خصوص کسی که به او وکالت در اخذ وجوهات داده تحویل دهد مگر آن که مجاز در پرداخت آن به دیگری باشد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

برادرم را وکیل کردم که تلفنی برایم بخرد و مبلغی را برای پرداخت قسط اول آن به او دادم که آن را به اداره مربوطه پرداخت کرد و بقیه قسطهای آن را خودم شخصاً پرداخت کردم، سپس برادرم فوت کرده و اکنون در اداره مربوطه تلفن به نام اوست، آیا ورثه او حق مطالبه تلفن را دارند؟

 

اگر برادرتان با پرداخت قسط اول که به او داده بودید، آن را به وکالت برای شما خریده است، تلفن متعلّق به شماست و ورثه او حقّی در آن ندارند. اما اگر اداره، تلفن را به شخصی که درخواست کرده و به نامش ثبت شده واگذار می کند، شما حقی در آن ندارید و فقط می توانید هزینه ای را که پرداخته اید مطالبه کنید.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

مبلغی به عنوان اجرت وکالت به وکیل داده و از او درخواست رسید کردم، او جواب داد که به هیچ کس در برابر وکالت رسید نمی دهد. بعد از مدتی وکیل مزبور قبل از انجام وکالت خود فوت کرد، آیا جایز است آن مبلغ را از ورثه او مطالبه کنم؟

 

در فرض سؤال جایز است طلبی را که از وکیل داشته اید از ورثه او مطالبه کنید و پرداخت آن از دارایی او بر ورثه اش واجب است.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا عقد وکالت با موت وکیل یا موکّل باطل می شود؟

 

وکالت با فوت یکی از آن دو باطل می شود.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

مردی در سفر به یکی از کشورهای آسیایی بر اثر حادثه رانندگی فوت می کند و وراث او (مادر و همسرش) مرا برای پیگیری حادثه که مستلزم سفر به محل وقوع آن است وکیل کردند، آیا جایز است هزینه های سفرم به آن کشور برای پیگیری پرونده قضیه را از اصل ترکه بردارم یا این که باید مبلغ مزبور را از پولی که آن دولت به ورثه متوفّی می دهد، بردارم؟

 

بر کسانی که شما را برای پیگیری قضیه وکیل کرده اند، واجب است اجرت عمل وکالت شما و سایر هزینه های مربوط به آن را از اموال خودشان بپردازند مگر این که قبلاً به نحو دیگری توافق نموده باشید.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

در یک قرارداد وکالت طبق آن چه که امروزه متعارف است تصریح به بلاعزل بودن وکالت شده است، که البته یک وکالت ابتدایی مستقلی است نه این که به صورت شرط ضمن عقد بین طرفین باشد، آیا به مجرّد نوشتن این جمله در قرارداد، وکالت از عقد جایز به عقد لازم تبدیل شده و حق عزل ساقط می شود؟

وکالت لازم وکالتی است که در ضمن عقد لازمی به صورت شرط نتیجه شرط شود و مجرّد نوشتن عبارت «وکالت بلاعزل است» تأثیری در تبدیل آن به عقد لازم ندارد و حقّ عزل، ساقط نمی شود.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا جایز است فردی کسی را که مجوّز قانونی وکالت در دادگاه ها را ندارد برای پیگیری یک پرونده حقوقی یا جزائی در دادگاه وکیل کند؟ با توجه به این که کسانی که دارای پروانه وکالت از دادگستری هستند، باید شرایط و ضوابط خاصی را داشته باشند تا بتوانند برای وکالت اجرت بگیرند، آیا کسانی که فاقد این مجوّز هستند، در برابر پیگیری دعاوی موکّلین در دادگاه ها استحقاق دریافت اجرت را دارند؟

 

وکالت فی نفسه در اموری که قابل توکیل و نیابت هستند از نظر شرعی اشکال ندارد و پیگیری دعاوی در دادگاه ها از آن جمله است، تعیین اجرت هم بستگی به توافق دو طرف دارد، ولی اگر وکالت برای پیگیری پرونده های حقوقی یا جزایی که نیازمند مراجعه به ادارات رسمی و محاکم قضایی است، از نظر قانونی احتیاج به مجوّز رسمی داشته باشد، وکیل کردن و قبول وکالت شخصی که این مجوّز را ندارد جایز نیست، و در هر صورت اگر فردی که فاقد مجوّز رسمی است بنا به درخواست دیگری اقدام به انجام کاری کند که اجرت دارد، اجرة المثل کارش بر عهده آن شخص است.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

با توجه به این که گاهی اقدام وکیل برای پیگیری موضوع یا دعوی یا انجام یک عملی علیرغم صرف وقت و سعی و تلاش و پرداخت هزینه های رفت و آمد، ثمره و نتیجه ای به نفع موکّل ندارد، پرداخت پول و دریافت آن به عنوان اجرت وکالت او در رابطه با آن موضوع، چه حکمی دارد؟

 

صحّت وکالت و استحقاق وکیل برای گرفتن اجرة المسمّی یا اجرة المثل در برابر عمل وکالت که بنا به درخواست موکّل صورت گرفته است، متوقف بر حصول نتیجه مطلوب و مورد انتظار موکّل نیست، مگر این که از اول به نحو دیگری با هم توافق کنند.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

شیوه متعارف در بسیاری از شعبه های رسمی دادگستری این است که حدود وکالت را مشخص می کنند. به طور مثال می نویسند «وکیل در فروش فلان خانه که در فلان مکان واقع شده است» و همچنین امور دیگر را نیز مشخص می نمایند، ولی در بعضی از وکالت نامه های دستنویس عبارت ذیل ذکر می شود: «فلان شخص وکیل است در پیگیری همه امور مربوط به مورد وکالت» در نتیجه غالباً بین وکیل و موکّل اختلاف پیش می آید که آیا فلان کار یا تصرّف، داخل در وکالت هست یا خیر. سؤال این است که اگر برای وکیل نسبت به متعلّق وکالت اقدامات و اعمال خاصی معین نشود آیا جایز است وکیل نسبت به متعلّق وکالت هر اقدام و تصرّفی را انجام دهد؟

 

واجب است وکیل در اقداماتی که برای آن ها وکیل شده است، اکتفا به مواردی کند که عقد وکالت صریحاً یا ظاهراً هرچند به کمک قرائن حالیه یا مقالیه، شامل آن می شود، ولو این که آن قرینه، عادت جاری بر وجود تلازم بین وکالت در چیزی و بعضی از امور دیگر باشد و به طور خلاصه وکالت به چند صورت تصور می شود:

 الف) وکالت از هر دو جهتِ عمل و متعلّق، خاص باشد.

 ب) از هر دو جهت عام باشد.

 ج) فقط از یک جهت عام باشد.

 د) فقط از جهت عمل و تصرّف، مطلق باشد، مثل این که بگوید: تو در مورد خانه من وکیل هستی.

 ه‍) فقط از جهت متعلّق، مطلق باشد. مثلاً بگوید تو در فروش ملک من وکیل هستی.

 و) از هر دو جهت مطلق باشد، مثلاً بگوید: تو در تصرّف در مال من وکیل هستی.

 وکیل باید در هر یک از این موارد فقط به آن چه که عموم یا خصوص و یا اطلاق عقد وکالت شامل آن می شود، اکتفا کند و از آن تجاوز ننماید.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

مردی به همسرش وکالت داده که یک قطعه زمین و بعضی از ساختمان های او را بفروشد و با پول آن یک آپارتمان مسکونی برای فرزند صغیرش بخرد و آن را به نام او نماید، ولی او از وکالت خود سوء استفاده نموده و آپارتمان را به نام خودش کرده است، آیا کارهایی که او انجام داده، شرعاً صحیح هستند؟ با توجه به این که آپارتمان با پول حاصل از فروش اموال موکّل خریداری شده است، آیا بعد از وفات او آپارتمان فقط ملک فرزند صغیر اوست یا ملک همه ورثه؟

 

اعمالی که آن زن بر اساس وکالتی که از شوهرش داشته است انجام داده از قبیل فروش زمین و بعضی از ساختمان ها، صحیح و نافذ است و در مورد آپارتمان هم مجرّد ثبت آن به نام خودش شرعاً اثری برای او ندارد، بنا بر این اگر آن را طبق وکالت، در زمان حیات موکّل و با پول او برای فرزند صغیرش خریده باشد، معامله صحیح و نافذ است و آپارتمان فقط اختصاص به فرزند صغیر او دارد. و اگر آپارتمان را در زمان حیات موکّل و با عین پول او برای خودش خریده باشد و یا بعد از موت موکّل آن را برای آن کودک صغیر بخرد، معامله فضولی و متوقف بر اجازه است؛ البته در مورد اول، اجازه ورثه بعد از فوت مورّث شان نافذ نیست چون هنگام خرید مالک قیمت نبوده اند، اما در مورد دوم اگر ورثه آن را اجازه بدهند، معامله برای آنان به نسبت سهم هر یک از ترکه، محقق می شود.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

زید از طرف برخی افراد، در اجیر گرفتن برای قضای نماز و روزه وکیل شد، یعنی مبلغی پول گرفت تا آن را به افرادی که اجیر می شوند بدهد، ولی او در امانت خیانت نمود و کسی را برای آن کار اجیر نکرد و در حال حاضر از عمل خود پشیمان است و می خواهد برئ الذمّه شود، آیا باید عدّه ای را برای آن کار اجیر کند یا این که اجرت آن کار را به قیمت فعلی آن به صاحبانشان برگرداند یا این که فقط به مقدار پولی که دریافت کرده است بدهکار است؟ و در صورتی که خود او اجیر در قضای نماز و روزه باشد و قبل از انجام آن بمیرد، تکلیف چیست؟

 

اگر فردی که وکیل در استیجار است قبل از اقدام به اجیر کردن کسی برای قضای نماز یا روزه، مدت وکالتش به پایان برسد، فقط ضامن مالی است که دریافت کرده است و در غیر این صورت مختار است بین این که با پولی که دریافت کرده کسی را برای قضای نماز و روزه اجیر کند و یا وکالت را فسخ نموده و پول را به صاحبش برگرداند و در مورد اختلاف ارزش پول، بنا بر احتیاط با هم مصالحه کنند و امّا شخصی که برای قضای نماز و روزه اجیر شده است، اگر اجیر شده باشد تا خودش آن کار را انجام دهد، در این صورت با وفاتش اجاره فسخ می شود و پولی که دریافت کرده باید از ترکه اش پرداخت شود. ولی اگر مباشرت خود او در انجام عمل شرط نباشد، مدیون به انجام خود آن کار است و ورثه او باید کسی را از ترکه اش برای انجام عمل اجیر کنند البته اگر ترکه ای داشته باشد، و الا چیزی در این رابطه بر عهده آنان نیست.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

بعضی از شرکت ها دارای وکلایی هستند که وظیفه آنان حضور در دادگاه ها از طرف شرکت است تا پرونده ها و شکایت ها را پیگیری کنند، حال اگر شرکت، ادعایی داشته باشد که به نظر آنان اساس صحیحی ندارد، آیا جایز است در آن رابطه از شرکت دفاع نمایند؟ و در صورتی که وکیل در دعوایی که به نظر او باطل است، از شرکت دفاع کند، آیا نسبت به این دفاع، حتّی اگر دادگاه به نفع مدّعی علیه حکم صادر کند، وکیل مسئولیتی دارد؟ و آیا اجرتی که وکیل در برابر دفاع از چیزی که به نظرش باطل است می گیرد، سُحت و حرام است؟

 

دفاع از باطل و سعی در اثبات حق بودن آن جایز نیست و واقعیت عمل حرام با صدور رأی توسط دادگاه به نفع مدّعی علیه تغییر پیدا نمی کند و اجرتی که در برابر دفاع از امر باطلی گرفته می شود، سُحت و حرام است.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

شخصی وکیل کسی شده به این شرط که قبل از اقدام به انجام کار، اجرت خود را از او دریافت کند، اگر وکیل هیچ کاری انجام ندهد، آیا شرعاً آن مال برای او حلال است؟

 

وکیل به مجرّد تحقّق عقد وکالت، مالک اجرة المسمّی می شود و حتّی قبل از اقدام به انجام کاری که برای آن وکیل شده، حق مطالبه آن را دارد، ولی اگر کاری را که برای آن وکیل شده انجام ندهد تا این که وقت آن بگذرد و یا مدت وکالت به پایان برسد، وکالت بر اثر آن فسخ می شود و واجب است وکیل اجرتی را که گرفته به موکّل برگرداند.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

انتقاد از کاندیداتورها و بیان نکات منفی آنها در جمع یا بین دو نفر چه حکمی دارد؟

در صورتی که در مقام مشورت برای رای دادن به آنها باشد اشکال ندارد، ولی باید صفات آنها را بیان کرد نه توهین و مذمّت و تحقیر و یا خدای نکرده تهمت به آنها زده شود.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا کسی که به هر رئیس جمهوری رای داده الان در تمام اعمالش با او شریک است؟ (یعنی در ثواب و گناه او شریک می باشد؟)

اگر پس از تحقیق همه جانبه و مشورت با اهل اطلاع به فرد مومن و متعهد و اصلح رای بدهید مسئولیتی در قبال اعمال بد او ندارید، ولی امر به معروف و نهی از منکر را فراموش نکنید.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

مبانی فقهی اینکه گفته اید رای دادن وظیفه شرعی است، چیست؟

در جواب باید گفت آیا حفظ جان، مال، ناموس، دین و کشور واجب است؟ این از مسلمات است و باید اینها را حفظ کنیم و مقدمه واجب نیز واجب است.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

در برخی از سایت های اینترنتی نقل شده است که بعضی از آقایان جهت تامین هزینه تبلیغات انتخاباتی از وجوهات شرعیه استفاده می کنند لذا از آن مقام محترم استدعا دارد که نظر مبارک خویش را در این ارتباط اعلام فرمایید که آیا استفاده از وجوهات شرعیه جهت تامین هزینه های انتخاباتی جایز است یا خیر؟

 

این کار مطلقا جایز نیست.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا شرکت نکردن در انتخابات از نظر دینی اشکال دارد و اگر اینگونه است سفید انداختن رأی چطور؟

شرکت نکردن در انتخابات جایز نیست و اگر به شخص خاصی اعتماد نکردید می توانید رای سفید بدهید.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا می توان در ایام انتخابات پرده از مبانی غلط فکری، اشتباهات و فساد سیاسی، مالی و یا حتی اخلاقی یک کاندیدا برداشت تا مردم به او رأی ندهند؟

در صورتی که در مقام مشورت برای رای دادن به آنها باشد اشکالی ندارد ولی باید صفات آنها را بیان کرد نه توهین و مذمت و تحقیر و یا خدای نکرده تهمت به آن زده شود.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

می خواستم بدانم حرکت تخریب گرایانه برای تبلیغ انتخابات نمایندگی مجلس بدون هیچ گونه توهین، افترا، نشر اکاذیب و. . . جایز است یا خیر؟

تخریب دیگری نه در انتخابات و نه در غیر آن نه با نشر اکاذیب و اهانت و نه بدون آن جایز نیست.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

اگر تا زمان انتخابات هیچ شخص خاصی را برای رای به او پیدا نکنیم تکلیف چیست؟ آیا با رای سفید تکلیف از ما ساقط می گردد؟

در فرض سوال، رای سفید بدهید.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا شرکت نکردن در انتخابت معصیت و گناه است؟

آری، ترک آن بدون عذر شرعی جایز نیست.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

انتخابات مجلس در پیش است. برای مثل منی که هیچ کس را نمی شناسد و راه و روش تحقیق هم بلد نیست چه راهی مناسب است تا انتخاب صحیح کند؟

شما می توانید از اشخاص آگاه و متدین و دلسوز کمک بگیرید و همچنین مطالعه سوابق ایشان می تواند به شما کمک کند.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

اگر فرد اصلح در انتخابات احتمال رأی آوردنش کم باشد آیا می توان برای دفع فرد بدتر، به فرد بد رای داد؟ آیا حجت شرعی خواهیم داشت در نزد خدا؟ (البته منظور از فرد بد، فردیست که اصلح نیست و شانس رقابت با فرد بدتر را دارد)

در صورتی که بدتر بسیار خطرناک باشد و بد این خطرات را ندارد و رای نیاوردن اصلح تقریبا مورد اطمینان باشد آنچه نوشته اید مانعی ندارد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

حکم جنابعالی در مورد کسانی که در انتخابات در راستای شناساندن خود به مردم از امکانات بیت المال استفاده کرده اند، چیست؟

بیت المال مصارف خاصّی دارد، که باید در آن مصرف گردد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا این مبنای فقهی صحیح است که شرعاً خطاها و گناه هایی که رئیس جمهور منتخب اینجانب در آینده مرتکب خواهد شد و فسادهای مترتب بر آن به عهدۀ من خواهد بود؟ آیا این مساله می تواند بهانه عدم شرکت در انتخابات باشد؟

اگر به قدر کافی دربارۀ شخص منتخب تحقیق شود، مسئولیتی دربارۀ اعمال آینده او نخواهید داشت.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

حکم شرعی تخریب کاندیدای ریاست جمهوری که مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفته، چیست؟

این کار جایز نیست.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آیا دیدار شما با برخی از کاندیداهای ریاست جمهوری نشان دهنده حمایت شما از آنهاست؟

ما بارها اعلام کرده ایم از منتخب مردم حمایت می کنیم ولی در مورد هیچ فرد خاصی نظر نداریم.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

لطفا نظرتان را راجع به مشارکت سیاسی زنان در کسب قدرت یعنی گرفتن پست های وزارت و ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی ایران از نظر شرعی بیان کنید.

قانون اساسی ما که به امضای گروهی از مجتهدین رسیده و امام راحل نیز آن را امضا نموده منعی از آنها نکرده مگر در موارد بسیار محدود.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

نظر شما در مورد کاندیدا شدن روحانیونی که قدرت راه یافتن به مجالس قانونگذاری را دارند و توسط مردم انتخاب می شوند چیست؟ در صورتی که اگر این روحانیون شرکت نکنند اشخاصی غیر متعهد به این مجالس راه پیدا می کنند و احکام غیراسلامی را تصویب می کنند.

ظاهر این است که شرکت آن روحانیون و افراد متعهد دیگر باشرایطی که گفتید واجب است.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

در بعضی از کشورهای اسلامی قانون جدیدی وضع شده است که طبق آن، غیر مسلمانان در انتخابات می توانند دو بار رأی دهند یعنی آنها هم می توانند با مسلمانان رأی بدهند و هم با غیر مسلمانان. طبق فقه جعفری آیا می شود به غیر مسلمانان چنین حقّی داد؟

نباید غیر مسلمانان امتیازی بر مسلمین داشته باشند، مگر این که ضرورتهایی در کار باشد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

اگر کسى که از طرف اداره يا شرکت، وکيل در خريد مايحتاج است، کالايى را که در بازار قيمت معيّنى دارد، به طمع دريافت کمک مالى از فروشنده به قيمت بالاترى بخرد، آيا اين خريد صحيح است؟ و آيا جايز است که از فروشنده به علت اين کار، کمک دريافت کند؟

اگر کالا را به قيمتى بيشتر از قيمت عادلانه بازار بخرد و يا خريدارى و تهيه آن از بازار به قيمت کمتر براى او امکان داشته باشد، اصل عقدى که به قيمت بالاتر منعقد کرده، فضولى است و متوقّف بر اجازه مسئول قانونى مربوطه است و به هر حال حق ندارد از فروشنده به‌خاطر خريد از او، چيزى براى خودش بگيرد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

من وکيل يکى از شرکت‌ها هستم و در برابر پولى که به عنوان اجرت به من مى‏دهند، اعمالى مانند تبليغات و خدمات پس از فروش وشرکت در نمايشگاه‌هاى بين‏المللى و مانند اين‌ها را انجام مى‌دهم، پولى که از شرکت دريافت مى‌کنم چه حکمى دارد؟

گرفتن اجرت وکالت در برابر انجام کارهاى مربوط به آن، در صورتى که از اعمال مباح باشند، اشکال ندارد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

شخصى زمينى را از وکيل مالک به‌طور قسطى خريده است و بعد از آن‌که اقساط آن را پرداخت نمود، موکّل ادّعا مى‏کند که معامله را فسخ کرده و آن را به مالکيت خود بازگردانده است، آيا اين ادّعا توسط او صحيح است يا آن‌که مشترى حق دارد مبيع را از او مطالبه نمايد؟

بيع زمين توسط وکيل به وکالت از مالک، محکوم به صحّت‏ و لزوم است و مبيع، ملک مشترى است و موکّل بايد آن را به او تحويل دهد و تا زمانى که ثابت نکرده است که خيار دارد حق فسخ عقد و بازگرداندن زمين به ملکيّت خود را ندارد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

شخصى چندين قطعه زمين را به وکالت از مالک آن با اسناد عادى فروخته و مالک با وکيل قرار گذاشته که به هيچ‌کدام از خريداران سند رسمى داده نشود، بعد از فوت مالک، ورّاث او با اقرار به ملکيّت خريداران نسبت به زمين‌ها، ادعا مى‏کنند که مسئوليت دادن سند رسمى به آنان با وکيل است و در حال حاضر با آن‌که او پول زمين‌ها را در آن زمان دريافت کرده و تحويل مالک داده است ولى سند رسمى و قيمت فعلى آن را از او مطالبه مى‏کنند. با توجه به اين مطالب آيا مسئوليت ثبت اسناد رسمى به نام خريداران با ورثه است يا وکيل؟ و آيا ورثه حق مطالبه قيمت يا مابه‏التفاوت قيمت آن زمان با قيمت کنونى را از او دارند؟

هيچ‌يک از مسئوليت‏ها و هزينه‏هاى ثبت سند رسمى به نام‌هاى خريداران بر عهده وکيل نيست و در مورد پول زمين‌ها هم اگر ثابت شود که آن‌ها را از خريداران گرفته و تحويل موکّل خود يعنى همان مالک داده است، ورثه حق مطالبه آن را از او ندارند و خريداران نيز نمى‌توانند چيزى را از او مطالبه کنند و همچنين ورثه حق مطالبه مابه‏التفاوت قيمت زمين‌ها و قيمت کنونى آن‌ها را ندارند.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آيا جايز است وکيل‏هايى که از طرف مجتهد مجاز هستند، حقوق شرعى را در زمان حيات آن مجتهد به مجتهد ديگر بدهند؟

بر وکيل واجب است آن‌چه را به عنوان وکالت گرفته به خصوص کسى که به او وکالت در اخذ وجوهات داده تحويل دهد مگر آن‌که مجاز در پرداخت آن به ديگرى باشد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

برادرم را وکيل کردم که تلفنى برايم بخرد و مبلغى را براى پرداخت قسط اول آن به او دادم که آن را به اداره مربوطه پرداخت کرد و بقيه قسطهاى آن را خودم شخصاً پرداخت کردم، سپس برادرم فوت کرده و اکنون در اداره مربوطه تلفن به نام اوست، آيا ورثه او حق مطالبه تلفن را دارند؟

اگر برادرتان با پرداخت قسط اول که به او داده بوديد، آن را به وکالت براى شما خريده است، تلفن متعلّق به شماست و ورثه او حقّى در آن ندارند. اما اگر اداره، تلفن را به شخصى كه درخواست كرده و به نامش ثبت شده واگذار مى‌كند، شما حقى در آن نداريد و فقط مى‌توانيد هزينه‌اى را كه پرداخته‌ايد مطالبه كنيد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

مبلغى به عنوان اجرت وکالت به وکيل داده و از اودرخواست رسيد کردم، او جواب داد که به هيچ‌کس در برابر وکالت رسيد نمى‏دهد. بعد از مدتى وکيل مزبور قبل از انجام وکالت خود فوت کرد، آيا جايز است آن مبلغ را از ورثه او مطالبه کنم؟

در فرض سؤال جايز است طلبى را که از وکيل داشته‏ايد از ورثه او مطالبه کنيد و پرداخت آن از دارايى او بر ورثه‏اش واجب است.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

آيا عقد وکالت با موت وکيل يا موکّل باطل مى‏شود؟

وکالت با فوت يکى از آن دو باطل مى‏شود.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

مردى در سفر به يکى از کشورهاى آسيايى بر اثر حادثه رانندگى فوت مى‏کند و وراث او (مادر و همسرش) مرا براى پيگيرى حادثه که مستلزم سفر به محل وقوع آن است وکيل کردند، آيا جايز است هزينه‏هاى سفرم به آن کشور براى پيگيرى پرونده قضيه را از اصل ترکه بردارم يا اين‌که بايد مبلغ مزبور را از پولى که آن دولت به ورثه متوفّى‏ مى‏دهد، بردارم؟

بر کسانى که شما را براى پيگيرى قضيه وکيل کرده ‏اند، واجب است اجرت عمل وکالت شما و ساير هزينه‏ هاى مربوط به آن را از اموال خودشان بپردازند مگر اين‌که قبلاً به نحو ديگرى توافق نموده باشيد.

خامنه ای، سیدعلی خامنه ای، سیدعلی استفتاء

اگر فرد شاغل در اداره‏اى (اعمّ از خصوصى و يا دولتى) که وظيفه او تهيّه جنس مى‏باشد، عليرغم وجود مراکز مختلف، به آشنا مراجعه و شرط کند که اگر کالا را از تو خريدارى کنم، درصدى از سود حاصله را شريک خواهم بود.

  1. اين شرط، شرعاً چه حکمى دارد؟
  2. در صورت وجود مجوّز رئيس يا مسئول بالاى تشکيلات در اين خصوص حکم شرعى آن چيست؟
  3. اگر قيمتى بيش از آن‌چه جنس مذکور در عرف بازار دارد، توسط طرف قرارداد به اداره پيشنهاد و قرارداد منعقد گردد، چه حکمى دارد؟
  4. پرداخت سهمى که بعضى از فروشندگان به مأمور خريد ادارات عليرغم قيمت مندرج در فاکتور مى‏دهند، چه حکمى براى فروشنده و چه حکمى براى مأمور خريد دارد؟
  5. اگر فرد مذکور، علاوه بر مسئوليت در اداره، بازارياب شرکتى هم باشد و در خريد اجناس اداره، براى آن شرکت بازاريابى نمايد، آيا مى‏تواند درصدى به عنوان سود از آن شرکت دريافت نمايد؟
  6. اگر فردى از طريق مسائل فوق، سودى به‌دست آورد، وظيفه شرعى او نسبت به اين سود، چيست؟

ج. 1. صورت شرعى ندارد و باطل است.

  1. اجازه رئيس يا مسئول بالاى تشکيلات در اين‌باره به لحاظ اين‌که فاقد وجاهت شرعى و قانونى است فاقد اعتبار مى‏باشد.
  2. اگر بيش از قيمت عادله بازار باشد، و يا به کمتر از آن بتوان جنس را از بازار تهيّه نمود، در اين صورت اصل قراردادى که منعقد شده نافذ نيست.
  3. جايز نيست، و هر چه که مأمور خريد در اين رابطه دريافت دارد بايد به اداره مربوطه‏اى که از طرف آن مأمور خريد بوده، تحويل دهد.
  4. حق دريافت هيچ درصدى ندارد، و هر چه دريافت کند بايد به اداره مربوطه تحويل دهد و اگر قراردادى که منعقد مى‏سازد خلاف غبطه و مصلحت اداره باشد از اساس باطل است.
  5. دريافتى‌هاى غير مشروع را بايد به اداره مربوطه‏اى که از طرف آن مأمور خريد بوده، تسليم نمايد.