گوهر ناب  /  علت ها و حکمت ها

آیا می دانید چرا حجاج خلاف جهت عقربه های ساعت طواف می کنند؟

مناسک و اعمال حج یک مجموعه رمز آلود است که هر یک از فروع آن دارای اسرار نهفته ای است. یکی از احکام حج آن است که حاجی باید در هنگام طواف جانب چپ بدنش به سمت کعبه باشد. سمت چپ قرار دادنِ کعبه یکی از واجبات طواف است که ترک عمدی یا سهوی آن موجب باطل شدن طواف می شود.

منبع : اختصاصی پایگاه حوزه تعداد بازدید : 49811     تاریخ درج : 1393/06/18    

احکام و دستورهای اسلامی هر یک راز و رمزهایی دارد که دستیابی به آنها انسان را در اعتقادات دینی قوی تر و راسخ تر می سازد. بسیاری از این اسرار و معارف از زبان معصومین علیهم السلام در روایات و احادیث دینی نقل شده و برخی نیز به تدریج با گسترش علم و دانش بشری کشف گردیده است.

در این میان مناسک و اعمال حج یک مجموعه رمز آلود است که هر یک از فروع آن دارای اسرار نهفته ای است. یکی از احکام حج آن است که حاجی باید در هنگام طواف جانب چپ بدنش به سمت کعبه باشد. سمت چپ قرار دادنِ کعبه یکی از واجبات طواف است که ترک عمدی یا سهوی آن موجب باطل شدن طواف می شود.

عالمان علوم دینی و تجربی هر یک فلسفه و اسرار خاصی را برای آن برشمرده اند که ذیلا برخی از آنها را ملاحظه می کنید:

برخی گفته اند: علت این که کعبه باید در جانب چپ طواف کننده باشد آن است که این حالت ناظر به این حقیقت است که فرد می باید با توجه به معنا و حقیقت طواف، سمت چپ بدن خویش را که نماد اعتقاد و عملکرد اصحاب شمال(یسار) است، به طرف کعبه محصور و محدود کند و راه را بر بینش و روش باطل شیطان ببند.[1]

چرا که از برخی احادیث استفاده می شود که سمت چپ، نماد دشمنی و مخالفت با ولایت اهل بیت محسوب می شود. مانند این حدیث که که در ذیل آیه«هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ»(سوره بلد، آیه 19) بیان گردیده که می فرماید: «الْمَشْأَمَةُ أَعْدَاءُ آلِ مُحَمَّد: اصحاب شمال، دشمنان آل محمّد می باشند»(تفسیر القمی، ج 2، ص 423) و نیز روایت شده است که رسول خدا خطاب به نقض کنندگان عهد فرمودند:«أَخَذْتُمْ بَعْدِی ذَاتَ الشِّمَالِ وَ ارْتَدَدْتُمْ عَلَی أَعْقَابِکمْ الْقَهْقَری: شما بعد از من به سمت چپ منحرف شده و با سیر قهقرایی، به بینش قبل از هدایت خود بازمی گردید.»(امالی، شیخ طوسی، ص 94)

برخی دیگر گفته اند: علت آن که سمت چپ باید به سمت کعبه باشد آن است که: طواف ملائکه در بیت المعمور به سمت چپ است. یا به این دلیل است که گردش اجزای تمام اشیا و اجرام آسمانی به سمت چپ است و یا این که جهت طواف به سمتی است که قلب انسان در آن سمت است؛ چون کعبه قلب زمین است.[2]

برخی محققان: با بررسی عوامل فیزیکی علل دیگری را در این باره طرح کرده اند از جمله این که دکتر حسین اردکانی، دکترای علم فیزیک و از شاگردان پروفسور حسابی می گوید: هر آنچه در شارع مقدس وجود دارد دارای مبنای علمی است به طوری که در اعمال حج آمده است که جهت حرکت برای طواف به سمت چپ و خلاف جهت عقربه های ساعت باشد یا اینکه اکثر مراجع تقلید می گویند که بهتر است در ناحیه در خانه خدا تا مقام ابراهیم طواف انجام شود.

تمام اینها از نظر علم فیزیک قابل اثبات است. در نیمکره شمالی که خانه خدا واقع شده است وقتی هر ذره یا جسمی خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخد، پنج نیرو به آن وارد می شود که جمع این نیروها و انرژی ها به سمت داخل است. در بحث طواف هم همین است، ذرات در اینجا انسان ها هستند و مجموع این نیروها نیز به سمت مرکز که همان خانه خداست هدایت می شود.

اگر در طواف، چرخش به سمت راست انجام می شد در علم فیزیک آمده است که گریز از مرکز رخ می داد و طبق قانون فیزیک ذرات که در اینجا انسان ها هستند به سمت بیرون پرتاب می شدند و نیروی آنها به سمت مرکز که همان خانه خداست هدایت نمی شد.

حالا اگر خانه خدا در نیمکره جنوبی واقع می شد حتماً در دین ما تأکید بر این می شد که باید در جهت عقربه های ساعت یعنی به سمت راست، طواف خانه خدا انجام شود.

درباره تأکید بر طواف بین در خانه خدا و مقام ابراهیم باید گفت هر جسم متحرکی که حرکت دورانی دارد اگر شعاع کم شود، سرعت آن به طور ناخودآگاه زیادتر می شود و تمایل و تمرکز آن به سمت داخل و مرکز بیشتر می شود به همین دلیل اکثر مراجع می گویند که در این فاصله طواف خانه خدا انجام شود چون با این تمرکز، صعود و عروج رخ می دهد.

پی نوشت ها:

[1] نمادها و رمزواره های حج (نشانه های الهی در سرزمین وحی)، مجتبی شریفی.

[2] چهار صد و شصت نکته نورانی درباره حج، رحمان یوسف پور.

کلمات کلیدی
خانه کعبه  |  خانه خدا در مکه  |  عقربه ساعت  |  حجاج  | 
لینک کوتاه :  
نویسنده : نیما تاریخ : 1402/08/09

پس چرا در اوایل بسمت راست طواف میکردند . یعنی تمام این دلایل آن موقع کشف نشده بود ؟؟

نویسنده : ناشناس تاریخ : 1401/04/30

برخی از احکام شرعی ما تعبدی هستند و حکمتشون توسط قرآن و یا روایات بیان نشده. این هم یکی از اونها که ان شاء الله بعد از ظهور صاحب امر رفع ابهام بشه

نویسنده : هادی تاریخ : 1399/12/23

کاش همه کارهامون بر اساس دین باشد کلا یک حرف حساب یا کل دین رو انجام بدیم یا اصلا به دین کار نگیریم و کار خودمون رو انجام بدیم برداشت سلیقه ای از دین ممنون

نویسنده : محمدزاده تاریخ : 1399/07/11

اسلام حتما دین علمی است اگر عاقلان دانند

نویسنده : حسن دانائی تاریخ : 1398/10/20

دلایل ناکافی و مبهم

نویسنده : نورمحمد تاریخ : 1398/08/03

دلیل قرار داشتن قلب در سمت چپ بادلیل فیزیکی کافیست . برای عاقلان

نویسنده : مرتضی تاریخ : 1398/04/22

والله علیم حکیم

نویسنده : دعاگوی همگان تاریخ : 1398/03/16

خدایا چنان کن سرانجام کار تو خشنود باشی و ما رستگار( العظمة لله)

نویسنده : بهار تاریخ : 1398/01/28

دلایل تا حد زیادی قانع کننده بود

نویسنده : قلی زاده، تاریخ : 1398/01/18

خیل جذاب وتامل برانگیز بود

نویسنده : علیرضا سبزلون تاریخ : 1397/12/06

همه نظرات جالب هستند ولی واقعیت اصلی نزد خداوند بزرگ است

نویسنده : حميد تاریخ : 1397/11/22

سلام الکترون ها به دور هسته هم خلاف عقربه های ساعت می چرخند و این قضیه ربطی یه نیم کره شمالی و جنوبی زمین ندارد زمین و ماه و خورشید خلاف عقربه های ساعت می چرخند(به دور مطلوب خود) برای درک این موضوع دلیل قانع کننده لازم هست.

نویسنده : هانیه تاریخ : 1397/10/30

جالب بود ولی کاش خلاصه و نتیجه آن را مینوشتی ممنون

نویسنده : محمد تاریخ : 1395/08/06

نظریه اول میپسندم

نویسنده : شوق یار تاریخ : 1392/10/15

چه جالب پس انگشتر انداختن عمر و .. در دستان چپ رو میشه با این استناد بررسی کرد مانند این حدیث که که در ذیل آیه« هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ»(سوره بلد، آیه 19) بیان گردیده که می فرماید: «الْمَشْأَمَةُ أَعْدَاءُ آلِ مُحَمَّد: اصحاب شمال، دشمنان آل محمّد می باشند»(تفسیر القمی، ج 2، ص 423) و نیز روایت شده است که رسول خدا خطاب به نقض کنندگان عهد فرمودند:«أَخَذْتُمْ بَعْدِی ذَاتَ الشِّمَالِ وَ ارْتَدَدْتُمْ عَلَی أَعْقَابِکمْ الْقَهْقَری: شما بعد از من به سمت چپ منحرف شده و با سیر قهقرایی، به بینش قبل از هدایت خود بازمی گردید.»(امالی، شیخ طوسی، ص 94)

نویسنده : زهرا تاریخ : 1391/11/24

همه دلایل جالب وقابل تامل بودند.

نویسنده : لاله تاریخ : 1391/08/09

هرکدام از نظرات قابل تامل است ومن نظریه دوم را می پسندم

نویسنده : ساسان تاریخ : 1391/08/05

نظریه اول درست است ومیتوان قبول کرد اما دومی را به سختی .. چون انقدر در هنگام طواف ادم را هل میدهند که نیازی به قوه عرشی نیست